ထင်ႏလမ်းတသာတရာꩻတောႏ

ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ

ဘုရာꩻဗွာရပ်ကွက်၊ ဟံႏနယ်ႏ ၉၊ ထီသိမ်ႏကောင်လောင်း

စန္ဒာရာမလိုႏတောႏဗွေကျောင်ꩻ

ပအိုဝ်ႏဓမ္မကထိကသွဉ်တန်ꩻကို

ဗွေႏစန္ဒာဝရ(နောင်တဗင်) ကသွဉ်ဖေႏဒါႏ

ထင်ႏလမ်းတသာတရာꩻတောႏ

သာႏသနာႏနေင်ႏ ၂၅၆၉ ဗာႏ၊ ကောဇာႏနေင်ႏ ၁၃၈၇ ဗာႏ၊ ကထိန်ႏလာဆန်ꩻ ၁၄ နီꩻ၊ မွူးနီꩻ တနင်္လာႏ။

(၃-၁၁-၂၀၂၅)

============================

          ပွိုးဝွို့တွမ်ႏ ထင်ႏလမ်းတသာနဝ်ꩻ ဘုရာꩻထွာစစဘုရာꩻ။ ပထမဝါႏနဝ်ꩻ ဆိုႏဗာႏရာႏဏသီႏ။ ဒုတိယဝါႏနဝ်ꩻ သဲင်ꩻဆိုႏရာႏဇဂြိုလ်ႏ။ ဆိုႏရာႏဇဂြိုလ်ႏတွော့ꩻ ဆိုႏရာႏဇဂြိုလ်ႏထွူ ဒဲဉ်သံလာနဝ်ꩻ ကာဠုဒါယီဗုဲင်ရဟန်ꩻ။

          ဖွားဖက်တော် ၇ ဦး

          ဘုရာꩻလွူးဖွာꩻဖက်နဝ်ꩻ အဝ်ႏနွတ်ꩻဖြာꩻ(ဖွားဖက်တော် ၇ ဦး)။ တွမ်ႏဗွေႏဘုရာꩻလွူးဖွာꩻသွိုဝင်ꩻ။ လိုꩻအနေႏနဝ်ꩻ အမူႏနဝ်ꩻ နင်ႏယသောႏ။ အခိုနဝ်ꩻ ကာဠုဒါယီ၊ ဆန္နအမတ်၊ အာနန္ဒာႏ အခိုဝင်ꩻသွံ၊ အမူႏတဖြာꩻ လစ်ꩻဖြာꩻနဝ်ꩻသနဲ့။  နဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ သက်မဲ့နဝ်ꩻ ခံꩻဖွုံꩻလစ်ꩻဖြုံႏ၊ ဗောဓိညောင်ႏမွူး။ တိရစ္ဆာန်ႏနဝ်ꩻ ကဏ္ဍကသေ နဝ်ꩻနဝ်ꩻနွတ်ꩻဖြာꩻ။

          ရွှေအိုးကြီးလေးလုံးကရိုꩻနဝ်ꩻတဲ့ သက်မဲ့ ဘုရာꩻလောင်ꩻသက်ကလွူးဖွာꩻတဲ့ အပေါႏလွဉ် ကပိလဝတ်နန်ꩻတောႏကို နဝ်ꩻသနဲ့။ နဝ်ꩻ ထွာဖွားဖက်တောႏတမျိုꩻ။ ကဏ္ဍကသေနဝ်ꩻ ပေါႏသီႏဓာတ်မင်ꩻသာꩻလွူးဖွာꩻတဲ့ အလွူးဖွာꩻလွဉ်။ ဗောဓိညောင်ႏမွူးနဝ်ꩻ ပေါႏသီႏဓာတ်မင်ꩻသာꩻလွူးဖွာꩻတဲ့ အဝ်ႏအွိုးအခူꩻကို ဒေါ့ꩻထန်ႏနဝ်ꩻသနဲ့။

          သက်မဲ့နဝ်ꩻ ရွှေအိုးကြီးလေးလုံး၊ ညောင်ႏမွူး။ တိရစ္ဆာန်ႏနဝ်ꩻ ကဏ္ဍကမြင်း။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ သွံဖြာꩻ။ လိုꩻအမူႏ နင်ႏယသောႏနဝ်ꩻတဲ့ လွူးဖွာသွိုဘုရာꩻလောင်ꩻ။ အခိုနဝ်ꩻ ကာဠုဒါယီအမတ်၊ အာနန္ဒာႏမထေရ်ႏ၊ ဆန္နအမတ် နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသနဲ့။ နဝ်ꩻမꩻ ကပင်ꩻသဲင်ꩻဘုရာꩻနဝ်ꩻ ကာဠုဒါယီပင်ꩻ။ 

          ကာဠုဒါႏယီႏ လွေꩻပင်ꩻဘုရာꩻ ရာႏဇဂြိုဟ်ႏ

          ဘုရာꩻစွိုင်ႏတွိုႏလွေꩻ ရာႏဇဂြိုဟ်ႏခိန်ႏ။ ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန ခါးလားကထွဉ်ႏကာဠုဒါယီအမတ်နဝ်ꩻ ထွဉ်ႏကအမတ်လင်ဖုံႏ။ အမတ်ဖုံႏနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏကွေႏကွေႏနဝ်ꩻသနဲ့။ ဟော်ခံꩻစိုးနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏတဲ့ထွာ၊ အမတ်တဲ့ထွာ။ ခေတ်လဲဉ်ႏခါ အမတ်နဝ်ꩻတဲတဲ့ အဝ်ႏစဲ့ꩻပိုႏထွက် ထွာအမတ်တဲ့အဝ်ႏ။ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏထွက်တမွေးတဝ်း ရပ်သားမွိုးဖာလူထု ထွာအမတ်နေးနဝ်ꩻတဲ့အဝ်ႏ။

           ခေတ်ယိုခါအမတ်

          မဟာနီꩻ ခွေသွဉ်းလွေꩻ ဒဲဉ်သီႏဗွေကွင်ꩻ။ ကိုယ်ႏစာႏလယ်ႏလောင်ꩻ ကအီႏနွို့ရွေးကောက်ပွယ်ꩻဖုံႏ ခံႏထူႏဩဝါဒ။ စဲ့ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏတမုဲင်ꩻ အဝ်ႏဗိုလ်မူးတင်ထွဋ်မတာ တင်ထွဋ်နဝ်ꩻ စဲ့ꩻ။ လွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻလွိုးတမွေးတဝ်း။ ထွားမဟာနီꩻဖုံႏ စဲ့ꩻလွိုးတမွေးတဝ်း။ ထွားဒျာႏ PNO ရွုံꩻ ပေႏပေႏခါ နွို့လွဉ်ရွုမ်ꩻတွေ့ာꩻ ထွာရွုမ်ꩻကိုယ်ႏစာꩻနဝ်ꩻသနဲ့။ အမူႏတဲ့ပါ။

          အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ အမတ်တဖြာꩻ စဲ့ꩻပေႏတရေင်, တရေင် အွဉ်ႏလွေꩻပင်ꩻဘုရာꩻ။ ဘုရာꩻအဝ်ႏအွိုးရာဇဂြိုဟ်ႏ။ အမတ်တဖြာꩻ တွမ်ႏစဲ့ꩻပေႏတရေင် ပေါႏလွေꩻတဲ့ တနꩻဘုရာꩻဟော်ꩻတရာꩻ။ ပေါႏတရာꩻသွတ်ꩻတဲ့ ဝွေꩻသီးထွာဒျာႏရဟန္တာႏ။ ဘုရာꩻဟဲ့ꩻခန်းဒျာႏ ဧဟိဘိက္ခု။ စဲ့ꩻပိုႏတဖြာ တွမ်ႏစဲ့ꩻပေႏတရေင် ပေါႏထွာရဟန္တာႏတဲ့ အတလောဝ်းတဝ်းဒွုမ်ဘုရာꩻတဲ့။ အုံတေ့ꩻဒျာႏထာꩻ။ ဝင်ႏစာႏဒျာႏ အဖလသမာပတ်။

          ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန အွဉ်ႏလွေꩻပင်ꩻဘုရာꩻ

          ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန အွဉ်ႏစွꩻယင်းတလဲင်ႏ။ စဲ့ꩻပိုႏတဖြာ, စဲ့ꩻပေႏတရေင် စဲ့ꩻနဝ်ꩻစား ပေါႏလွေꩻထေ့ဘုရာꩻတဲ့ အီႏလွေꩻလဝ်းဘုရာꩻ, အီႏလွေꩻပင်ꩻဘုရာꩻ အဝ်ႏတနꩻဘုရာꩻဟော်ꩻတရာꩻ။ ပေါႏတရာꩻထွူတဲ့ ဝွေꩻသီးထွာခန်းဒျာႏရဟန္တာႏ။ ဘုရာꩻဟဲ့ခန်းဒျာႏ ဧဟိဘိက္ခု။ ကွတ်ꩻလဲင်ႏပဉ်တဲ့ ဘုရာꩻဟဲ့ꩻနေးနဝ်ꩻစား။ ကွတ်ꩻလဲင်ႏနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနွတ်ꩻဖြာꩻ စဲ့ꩻပေႏကွတ်ꩻရေင်နဝ်ꩻသနဲ့။ တဖြာꩻဖြာꩻတဲ့ တပင်ꩻတဝ်းဘုရာꩻ, တလောဝ်းနယ်တောဝ်း အုံတေ့ꩻ။ ပေါႏထွာထွူ ရဟန္တာႏတဲ့ ဝင်ꩻကိစ္စ, အမျာꩻကိစ္စနဝ်ꩻ အတမဉ်မာꩻတဝ်းဒွုမ် နဝ်ꩻသနဲ့ꩻ။ ပေါႏထွာထွူ ရဟန္တာနဝ်ꩻ ဝင်ꩻကိစ္စ, အမျာꩻကိစ္စ အတမဉ်မာꩻတဝ်းဒွုမ်။ ဝင်ႏစာꩻဗွော့ꩻ အဈာန်ႏ, သမာႏပတ်, အဖလသမာပတ်တဲ့။ ပျောႏဗွော့ꩻနမ်းတာႏ။

          နဝ်ꩻမꩻ ဦးဉာဏိဿရ ဟော်ꩻတရာꩻ, အပျꩻတရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻ "နီဗွေႏအားထုတ်ထဲဉ်းတဝ်းဒွုမ်တရာꩻနယ် ဗွေႏ"။ အားထုတ်တဝ်း ခွေအဝ်ႏလိုႏမာꩻ ပရဟိတ။ အားထုတ်တရာꩻနဲ့ အားထုတ်တဝ်း။ ခွေအဝ်ႏလိုႏမာꩻ ပရဟိတ။ ဝိပဿနာအလုပ်ကို ပို့စပုန်း လုပ်ထားတယ် အရိုꩻနဝ်ꩻ။ "ပို့စပုန်း" အွဉ်ႏဆွိုး အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်း။ Postpone ရပ်ဆိုင်းထားတယ်၊ အွဉ်ႏဆွိုး။

          နဝ်ꩻမꩻ စဲ့ꩻပိုႏကွတ်ꩻဖြာꩻ, စဲ့ꩻပေႏကွတ်ꩻရေင် ထွာလို့ရဟန္တာႏ ဧဟိဘိက္ခု။ နဝ်ꩻမꩻ ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန ခြင်ꩻထာꩻတဲ့။ "အူး… ခွေအွဉ်ႏစွꩻလွေꩻ စဲ့ꩻပိုႏကွတ်ꩻဖြာ, စဲ့ꩻပေႏကွတ်ꩻရေင် ထွာလို့ဒျာႏ ရဟန္တာႏ၊ တပင်ꩻဖေႏတဝ်းခွေဘုရာꩻ၊ အတရက်တဝ်းခွေ တဖြာဖြာဗာႏ။ လဲင်ꩻယို အွဉ်ႏစွꩻလွေꩻက ကာဠုဒါယီမꩻ။ ကာဠုဒါယီနဝ်နဝ်ꩻ တွမ်ႏဘုရာꩻ ထွာလွူးဖွာꩻဖက်။ လွူးသွိုလို့ဝင်ꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻ။ ဝွေꩻတဲတဲ့ အကုဲင်းပင်ꩻဖေႏခွေသနယ်"။

          နဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻခန်း ကာဠုဒါယီအမတ်။ ကာဠုဒါယီ နာꩻလွေꩻပင်ꩻဖေႏခွေ ဘုရာꩻမွိုင်။ အွဉ်လွေꩻတွမ်ႏ စဲ့ꩻပေႏတရေင်ꩻနဝ်ꩻ။ စဲ့ꩻပေႏတရေင်ꩻနဝ်ꩻ လွုံႏချုံႏရေꩻနဝ်ꩻသနဲ့ꩻ။ စဲ့ꩻပိုႏတာႏ လွုံႏချုံႏရေꩻ။ လွေꩻအွိုးမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ လွုံႏချုံႏရေꩻဖေႏကအဝ်ႏ။ အမန်းတဗာႏနဝ်ꩻ ခမ်းထီတဗာႏတွမ်ႏ တဗာႏ ကာႏကြို့ꩻကြꩻလို့ဝင်ꩻ မျိုꩻလꩻနဲ့။ ဘုရာꩻလောင်ꩻ ကလွူးဖွာꩻအရပ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏသဂ္ဂတိုင်းက။ သဂ္ဂတိုင်းနဝ်ꩻ ကောသလခွန်ပြုဲင်ႏဒျာႏ။ ကောသလခွန် ကပြုဲင်ႏနဝ်ꩻ ကောသလတိုင်း, သဂ္ဂတိုင်း ခမ်းနီဖြုံႏ။ ကပိလဝတ်နဝ်ꩻ ပါဒျာႏ သဂ္ဂတိုင်း။ လောလေသယ် ဘုရာꩻကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ အွိုးရာဇဂြိုဟ်ႏ။ ရာဇဂြိုဟ်ႏနဝ်ꩻ ပါသော့ꩻဒျာႏ မဂဓတိုင်း။ မဂဓတိုင်းနဝ်ꩻ ပါသော့ꩻဒျာႏ ဗိမ္ဗိသာရ ကပြုဲင်ႏဆဲင်ႏကို။

          နဝ်ꩻမꩻ လွေꩻကြို့ꩻကြꩻ တလꩻတဝ်း။ ပေါႏလွေꩻတဲ့ အွဉ်ႏစွꩻလွေꩻဗာႏပါ အရောင်ꩻအရံႏတရေင် လွုံႏချုံႏရေꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ကာဠုဒါယီတဲ့ ဟော်ခံꩻစွိုင်ႏဟဲ့ꩻတွော့ ဒေါ့ꩻ "လွေꩻပင်ꩻဖေႏခွေဘုရာꩻမွိုင် အွဉ်လွေꩻတွမ်ႏ စဲ့ꩻပေႏတရေင်နဝ်ꩻ"။ ကာဠုဒါယီရိုꩻ "ခွေသွဉ်း ဗုဲင်ရဟန်ꩻမဉ်ႏလꩻတဲ့ ခွေသွဉ်းလွေꩻ၊ ပေါႏနီႏဗွေႏ တဖေႏဗုဲင်တဝ်းတဲ့ ခွေသွဉ်းတလွေꩻတဝ်းဒွုမ်"။ အကျပ်ကိုင် ခွန်ဟော်ခံꩻ။ ခွန်ဟော်ခံꩻရိုꩻ "နာꩻဗုဲင်တဲ့နဝ်ꩻ၊ ဗုဲင်တဝ်းတဲ့နဝ်ꩻ အရေꩻတကီꩻတဝ်း၊ အရေꩻကီꩻဒျာႏ ဘုရာꩻဖေႏကတွိုးချာခွေခမ်းယို။ ပင်ꩻသဲင်ꩻလꩻလꩻဟုဲင်း"။ ကာဠုဒါယီတဲ့ အွဉ်တွမ်ႏ စဲ့ꩻပေႏတရေင် လွေꩻထေ့ဘုရာꩻ။ တနꩻဘုရာꩻအဝ်ႏဟော်ꩻတရာꩻတွော့ꩻ နာႏတရာꩻ။ ပေါႏတရာꩻသွတ်ꩻတဲ့ ကိလေႏသာႏလို့ တွမ်ႏစဲ့ꩻပေႏတရေင် ထွာခန်းဒျာႏရဟန္တာႏ။ ဘုရာꩻဟဲ့ꩻ ဧဟိဘိက္ခုတဲ့။ ဝွေꩻတဲ့ တလောဝ်းစွဉ်ႏတဝ်း။

          တွိုႏထာꩻ ဒဲဉ်သံရပ်, ဒဲဉ်သီႏဗွေႏမꩻ ကွဲလောဝ်းတဲ့။ ဒဲဉ်သီႏဗွေမꩻ ကွဲလောဝ်း။ ဝွေꩻကဟော်ꩻဒါႏငေါဝ်း ဂါထာခြောဆယ်ပျို့ ကရိုꩻနဝ်ꩻအဝ်ႏ။ ဂါထာခြောက်ဆယ်ပျိုꩻနဝ်ꩻ နီသွဉ်းသီး အဝ်ႏတက္ကသိုလ်ႏခါ အဝ်ႏသွဉ်ဗာႏ။ ဂါထာခြောက်ဆယ် ဟဲ့ꩻဂါထာခြောကဆယ်ပျို့။ အွိုး ထေရဂါႏထာႏပါဠိတောႏကိုနဝ်ꩻတဲတဲ့ꩻ ကာဠုဒါယီကလောဝ်းနဝ်ꩻ ဂါႏထာႏခြောက်ဆယ် တအဲဉ်ထောဝ်း။ အဝ်ႏဒျာႏကွိုꩻ ၁၄ ပွုဒ်မကောင်၊ ၁၅ ပွုဒ်ကောင်ဟ ခွေသွဉ်းတတောင်ꩻစဲင်းတောဝ်း။ ခွုမ်းနဝ်ꩻရပ်။ ဂါႏထာႏခြောက်ဆယ်နဝ်ꩻ ထူႏဒျာႏအွိုး အဋ္ဌကထာႏကို။ ကောတဲမ်းသားနဝ်ꩻ ပြန်ႏမန်းတွော့ꩻ တဲမ်းပျို့ကဗျာ။

          အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ လောဝ်းဘုရာꩻ ဖေႏနေးကကျွꩻသဲင်ꩻ ကပိလဝတ်၊ ဖေႏနေးကသဲင်ꩻလယ်ႏအဖာ။ ဘုရာꩻနဝ်ꩻ ဒဲဉ်သီႏဗွေတဲ့ ကျွꩻသဲင်ꩻတွမ်ႏ ရဟန္တာႏနီသောင်ꩻ ရဲဉ်ႏသဲင်ꩻ။ သဲင်ꩻခင်ႏ သဲင်ႏတွမ်ႏဈာန်ႏတမွေးတဝ်း သဲင်ꩻခင်ႏ။ တနီꩻတယူႏဇနာႏ, တယူႏဇနာႏတဲ့။ အဝ်ႏရာꩻဇဂြိုဟ်ႏ သဲင်ꩻကပိလဝတ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏယူႏဇနာႏ ၆၀ ရိုꩻနေးနဝ်ꩻက။ အဝ်ႏရာꩻဇဂြိုဟ်ႏ သဲင်ꩻကပိလဝတ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏယူႏဇနာႏ ၆၀။ ယူႏဇနာႏ ၆၀ တစ်ယူႏဇနာႏဒေါ့ꩻခန်း မဲင်ႏတဆီမွိုင်။ တယူႏဇနာႏ မဲင်ႏတဆီ။ ယူႏဇနာႏတဆီ မဲင်ႏတရျာꩻ။ ယူႏဇနာႏသူဆီ မဲင်ႏသူရျာꩻ။

          ခေတ်ယိုခါ အဗွော့ꩻအညာꩻ

          နုဲင်းနီသွဉ်းသီး အဝ်ႏအွိုး ကုသိနာရုံႏမတာ။ အဝ်ႏကုသိနာႏရုံႏ နီသွဉ်းသီးလွေꩻစ ဗုဒ္ဓဂါယာ။ အဝ်ႏဗဒ္ဓဂါယာ လွေꩻရာႏဇဂြိုဟ်ႏ။ အဝ်ႏရာဇဂြိုဟ်ႏနဝ်ꩻ လွေꩻကုသိနာႏရုံႏ။ အဝ်ႏကုသိနာႏရုံႏ လွေꩻနီပေါနဝ်ꩻသနဲ့။ လို့တနီꩻပုဲင်တသာ။ နီသွဉ်းသီး ထန်ႏလွေꩻမွူးရဝ်ꩻခိုႏက။ မွူးရဝ်ꩻခိုႏစောဝ်း ထန်ႏလွေꩻ။ လွေꩻအုံပွေါးညဗာႏဒျာႏ ခမ်းကူ။ ခမ်းကူ နီးသွဉ်းသီး လွေꩻပွေါးနဝ်ꩻ လွိုးရ အီႏညစွဉ်ႏထာꩻ ၁၃ နားရီႏ။ နီသွဉ်းသီးတွိုႏလွေꩻရ နားရီႏ ၁၁။ အဝ်ႏကုသိနာႏရုံႏထန်ႏနဝ်ꩻ သေဉ်ႏစွဉ်ႏ သွမ်ꩻယာထွူ။ သွမ်ꩻယာထွူ ဒေါ့ꩻခန်း နားရီႏ ၁၀း ၁၁း ၁၂း တဆင်ႏ၊ နီဆင်ႏ၊ သွံဆင်ႏ၊ လစ်ꩻဆင်ႏ၊ ငတ်ꩻဆင်ႏ၊ သူဆင်ႏ၊ နွတ်ꩻဆင်ႏ၊ သွစ်ꩻဆင်ႏ၊ ကွတ်ꩻဆင်ႏ၊ တဆီ၊ ဆီပုဲင်၊ ၁၂ နားရီႏ၊ ၁၃ နားရီႏရပ် နဝ်ꩻသနဲ့။

          နဝ်ꩻနဝ်ꩻခေတ်ယိုခါ လွေꩻတွမ်ႏ ကာꩻမန်လုံ။ သွဉ်းသီးစွိုင်ႏတွိုႏလွေꩻ ကပိလဝတ် နီပေါခမ်းကူတရာ ဝွေꩻသီးလွေꩻဒင်ႏဗာႏက ဗီဇာဖုံႏက။ အုံဗွေါဗာႏစွဉ်ႏ သွံနားရီႏ, လစ်ꩻနားရီႏ။ ပေါႏနီသွဉ်းသီး တွိုႏသဲင်ꩻ အွိုးကပိလဝတ်ဝေင်ꩻမွော့ ဟဲ့ꩻဗာႏနေးနဝ်ꩻမတာ။ နီသွဉ်းသီး ကတွိုႏလွေꩻဒါႏဝေင်ꩻ နီးသွဉ်းသီးလွေꩻတယ်ႏ။ ပေါႏထာꩻလေꩻတဲ့ နီသွဉ်းသီး လွေꩻဝေင်ꩻမွော့။ နဝ်ꩻ ခြုဲင်းနယ်နီဗွေႏသီး အဗွော့ꩻအညာꩻနဝ်ꩻသနဲ့။

          ဘုရာꩻတွိုႏသဲင်ꩻ ကပိလဝတ်

          အဝ်ႏနဝ်ꩻ ဘုရာꩻစွိုင်ႏတွိုႏလွေꩻ ကပိလဝတ်တွော့ꩻ လောင်ꩻသွမ်ꩻဖုံႏ နဝ်ꩻသနဲ့။ ချွစ်လꩻခန်း နန္ဒမင်ꩻသာꩻ ဘုရာꩻဖူးခို၊ အွဉ်ႏဗုဲင်ꩻလꩻခန်းရဟန်ꩻ။ အပိုခို ရာဟုလာႏနဝ်ꩻ ဗုဲင်လꩻခန်း သာႏမဏေႏ။

          ပေါႏထွူတဲ့ ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန မာꩻအသောက်အအူး(အဆောက်အဦး)တန် တဖြုံႏ။ အဆောက်အဦးတန်တဖြုံႏ မာꩻသော့ꩻအစီꩻအဝေꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ အဆောက်အဦးစွိုင်ႏထွူတွော့ꩻ အီႏမာꩻပွယ်ꩻ ထင်ႏအဆောက်အဦးတသာ။ မဉ်ႏထွာလမ်းနဝ်ꩻ ပွယ်ꩻထင်ႏလမ်း။ မဉ်ႏထွာဟော်တဲ့ ပွယ်ꩻထင်ႏဟော် နဝ်ꩻသနဲ့။ ပွယ်ꩻထင်ႏဟော်, ပွယ်ꩻထင်ႏတရောပ်တသာ ဟဲ့ꩻဗာႏနေးနဝ်ꩻ။ ပွိုင်းလဲင်ႏလဲင်ႏနဝ်ꩻ ပေါႏအဆောက်အဦးတသာထွူ ခါးလားကသွုံꩻပျု ဖစ်လိုꩻဖြားလိုꩻတန်။ ဖစ်လွဉ်တွော့ꩻ စာႏဂ, စာႏထွူမꩻ နာႏအကျိုꩻတွော့ꩻ သွုံꩻပျုꩻသော့ꩻနဝ်ꩻသနဲ့။ ပွိုင်းလင်ႏနဝ်ꩻ ဖစ်ရီး လိုꩻဖြား, လိုꩻတန်။

          အလဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒနရိုꩻ "ဘုရာꩻပွင်ꩻလဲဉ်းက ခါးလားကဖစ်လိုꩻဖြား, လိုꩻတန်နဝ်ꩻ ဖစ်ရီးရီး, ပင်ꩻရီးရီးဘုရာꩻ။ ဘုရာꩻမဉ်ႏကျွꩻလွဉ်တဲ့ꩻ မဲ့ꩻအရဟန်ꩻသံဃာႏဖုံႏတဲ့ ကျွꩻလွဉ်။ အတပဲ့ꩻရဟန်ꩻသံဃာႏ မဉ်ႏကျွꩻလွဉ်တဲ့ တပဲ့ꩻရဟန်ꩻသံဃာႏသꩻကို, ဦးဏှောက်ကို အကဒါႏအွံသေꩻခါꩻဒါႏ တရာꩻဖုံႏတဲ့ မဲ့ꩻပါလွဉ်။ ဘုရာꩻတွမ်ႏ သံဃာႏတဲတဲ့ ပင်ꩻဗာႏနေး။ အွိုးတရာꩻနဝ်ꩻတဲတဲ့ ပင်ꩻခရာႏတလိုႏတဝ်း။ အဝ်ႏလွိုႏလွိုႏကာႏ ပါလွဉ်ဒျာႏ ဝွေꩻဗွေႏသီး ထာꩻယူႏကို, ဦးဏှောက်ကို။ နဝ်ꩻမꩻ နီပင်ꩻ ဘုရာꩻ, သံဃာႏ တွမ်ႏ တရာꩻရတနာႏတဲ့ ဖေႏနေးကပါ။ ပင်ꩻထင်ႏဟော်လောင်း, အဆောက်အဦးလောင်း။ နီလူႏတန်ꩻ ဒဲဉ်သွမ်ꩻ, အိုသွမ်ꩻ မဉ်ႏထွူမꩻ နီဖစ်ထင်ႏ လိုꩻဖြား, လိုꩻတန်။ နီမာꩻကုသိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻနယ်ႏ။ မဉ်ႏထွူမꩻ နီအသွုံꩻပျု" ရိုꩻနေးနဝ်ꩻ။

          နဝ်ꩻနဝ်ꩻ သန္ထာဂါရ။ ဝွေꩻသီးအဆောက်အဦးနဝ်ꩻ သန္ထာဂါရ။ သန္ထာဂါရနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻနေးနဝ်ꩻစား။ အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဘုရာꩻစွိုင်ႏဟော်ꩻတရာꩻတဲ့ ဘုရာꩻဟော်ꩻဖေႏ နဝ်ꩻသနဲ့။

          သီကထင်ႏ အဆောက်အဦး ဟန်ႏသနီꩻယိုနဝ်ꩻတဲ့ ခါးလားကဖစ်လိုꩻဖြား, လိုꩻတန် ပင်ꩻလွဉ်ရီး ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ, ပင်ꩻလွဉ်ရီး ရဟန်ꩻသံဃာႏ ရတနာႏနီပါꩻလွုမ်ꩻ တွိုႏတကာႏတဝ်း။ အွိုးတရာꩻတောႏနဝ်ꩻတဲတဲ့ ပင်ꩻခရာႏတလိုႏတဝ်း။ အဝ်ႏလွိုႏလွိုႏကာႏတဲ့ ပါꩻလွဉ်လဲဉ်း။ နဝ်ꩻမꩻ သီကပူႏဇောႏ ရတနာႏသွံပါꩻနဝ်ꩻ ဗွန်ဝင်။ ပူႏဇောႏရတနာႏသွံပါꩻထွူမꩻ ဖစ်လွဉ်လိုꩻဖြား, လိုꩻတန်, ရပ်မွိုးဖာ, သမာဓိပုဂ္ဂိုလ်ႏထွူတွော့ꩻ စာႏဂ။ စာႏဂထွူမꩻ သီနဝ်ꩻ အီႏသွုံꩻပျု အဆောက်အဦးယို ထွာကုသိုလ်ႏမင်္ဂလာႏ။

          ကွပ်ပွိုး ပူႏဇောႏဘုရာꩻတဲင် ဗုဒ္ဓဿ ပူဇံ မဟာတေဇဝန္တော။ ကွပ်ပွိုး သီပူႏဇောႏတရာꩻတဲင် ဓမ္မဿ ပူဇံ မဟာပညဝန္တော။ ကွပ်ပွိုး သီပူႏဇောႏဆွဉ်ႏသံဃာႏတဲင် သံဃဿ ပူဇံ မဟာဘောဂဝန္တော။

ဗုဒ္ဓဿ ပူဇံ မဟာတေဇဝန္တော- လိုꩻကပူႏဇောႏဘုရာꩻ, ကရိုႏသေႏ, ကခံႏနွုမ်ꩻဘုရာꩻအကျိုꩻနဝ်ꩻတဲ့။ မဟာတေဇဝန္တော- ဘုန်ႏတန်ႏခိုꩻတန်။ ကွပ်ပွိုး ပူႏဇောႏဆွုမ်ႏတရာꩻ ကောပူႏဇောႏသားနဝ်ꩻ ဓမ္မဿ ပူဇံ မဟာပညဝန္တော- ဉာဏ်ႏပညာႏတန်, ထာꩻသေတရာꩻလွုမ်း။ ပူႏဇောႏဆွုမ်ႏ ရဟန်ꩻသံဃာႏနဝ်ꩻ သံဃဿ ပူဇံ မဟာဘောဂဝန္တော- တခြိုꩻဥစ္စာႏလွိုင်ႏ, တခြိုꩻဥစ္စာႏတိုꩻပွာꩻ။ နဝ်ꩻမꩻ ဟန်ႏနီꩻမာꩻငါ ကွပ်ပွိုး ပူႏဇောႏ ဘုရာꩻ, တရာꩻ, သံဃာႏ ရတနာႏသွံပါအကျိုꩻတဲင် အဆောက်အဦးတသာကိုယို သီလူႏရီး ရဟန်ꩻသံဃာႏ နေရာဦးအလူ ဟဲ့ꩻနေးနဝ်ꩻစား။ နေရာဦးအလှူ။ မဉ်ႏပြန်ႏပအိုဝ်ႏတဲ့ ခံႏလမ်းတသာအလူႏဒါႏန နဝ်ꩻသနဲ့။ ခမ်ႏလမ်းတသာအလူႏ။

          ကွပ်ပွိုး သီမာꩻနေးနဝ်ꩻစားတဲင် ဘုန်ႏတန်ႏခိုꩻတဲ့ အီႏတန်။ ထာꩻသေတရာꩻ, ဉာဏ်ႏပညာႏတဲ့ အီလွုမ်း။ တခြိုꩻဥစ္စာႏတဲ့ အီႏတိုꩻပွာꩻ။ အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဘုရာꩻစိုး။

          ဘုရာꩻပွင်ꩻထွူ လွိုးရ လꩻနီဝါႏရပ်။ ပေါႏဘုရာꩻပွင်ꩻထွူတဲ့ ပထမဝါႏနဝ်ꩻ ဆိုႏဗာႏရာႏဏသီႏက။ ဒုတိယဝါႏနဝ်ꩻ ဆိုႏရာဇာဂြိုဟ်ႏနဝ်ꩻက။ ဆိုႏရာဇဂြိုဟ်ႏထွူမꩻ ဘုရာꩻနဝ်ꩻကျွꩻသဲင်ꩻ ကပိလဝတ်, ကပိလဝတ္ထု။ ထင်ႏ အဆောက်အဦးတသာလောင်း ဘုရာꩻဟော်ꩻအရီးသွတ်ꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။

          ဘုရာꩻဟော်ꩻဖေႏ သုနိဓတွမ်ႏ ဝဿာဂါရသီး

          အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဘုရာꩻစွိုင်ႏအီႏကူꩻပရိနိဗ္ဗာန်ႏ နောက်ဆုံးဆယ်လမြတ်ဗုဒ္ဓ ကရိုꩻနဝ်ꩻ။ ဘုရာꩻစွိုင်ႏ အီႏကူꩻပရိနိဗ္ဗာန်ႏ နောက်ဆုံးဆယ်လမြတ်ဗုဒ္ဓ ဘုရာꩻအွဉ်ႏစွꩻ အာယုသင်္ခါရထွူနဝ်ꩻသနဲ့။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဘုရာꩻတွိုႏလွေꩻအွိုး ဝေႏသာႏလီႏခမ်း တွမ်ႏ မဂဓခမ်းကူ။ ဒုံမဉ်ꩻနဝ်ꩻ ပါဋလိ။ ပါတလိခမ်းကူနဝ်ꩻ လဲဉ်းဒျာႏ မဂဓခမ်းကိုဖဲ့ꩻ။ လဲဉ်းဒျာႏမဂဓခမ်းကိုဖဲ့ꩻတွော့ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻခမ်းကူ။ အဝ်ႏရောင်ꩻ ဝေႏသာႏလီႏနဝ်ꩻသနဲ့။ ဝေႏသာႏလီႏနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻတန်မဉ်ꩻ။ ဝေႏသာႏလီႏကပါသော့ꩻဒါႏ ခမ်းနဝ်ꩻ ဝဇ္ဇီတိုင်း။ ပါဋလိကပါသော့ꩻဒါႏ ခမ်းနဝ်ꩻ မဂဓတိုင်း။ လိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻလိစ္စဝီလိုꩻမျိုꩻ။ အမြို့တော်နဝ်ꩻ ဝေႏသာႏလီႏ။ နဝ်ꩻမꩻ လိစ္စဝီလိုꩻမျိုꩻ ဝေႏသာႏလီႏစဲ့တန်ဖုံ ကေပ်ꩻအခွဉ်ႏ ကေပ်ꩻတကပ်ꩻ ဝွေꩻသီးနယ်ႏ။ ကေပ်အခွဉ်ႏ ကေပ်တကပ်ꩻ ဝွေꩻသီးနယ်ႏတွော့ꩻ ဖျော်လွဉ် မဂဓနယ်ႏ ပါဋလိဒုံကို။

          ဗွဉ်စွဉ်ႏ စဲ့ꩻတနျာႏပွိုင်းလဲင်ႏ

          ဗွဉ်တွမ်ႏ စဲ့ꩻတနျာႏပွိုင်းလဲင်ႏ ကေပ်ꩻအခွဉ်ႏ ပွိုင်းလဲင်ႏနဝ်ꩻသနဲ့။ ဟူတလမ်း လစ်ꩻဗုံꩻ။ ဝါႏဆိုႏ, ဝါႏခေါင်ႏခိန်ႏ ဟူခြောခိန်ႏနဝ်ꩻ ဟူတလမ်းလစ်ꩻဗုံꩻ။ ပေါႏလမ်းတဆီတဲ့ ဗုံꩻလစ်ꩻဆီ။ လမ်းတရျာꩻတဲ့ ဗုံꩻလစ်ꩻရျာꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။

          အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ, အိမ်ႏခေႏထောက်, အိမ်ႏခေႏလူႏ အခရာႏ

          မဟာနီꩻ ခွေသွဉ်းလင်ꩻ နောင်ထꩻလီႏ။ ခွေသွဉ်းရီ ဖြားဒုံ "သီအိမ်ႏခေႏ အဝ်ႏခွုမ်းမုဲင်ꩻယိုတကာႏ"။ "ဪ နီသွဉ်းသီး အိမ်ႏခေႏထန်ꩻနဝ်ꩻ ခေါ်ခေါ်, အိမ်ႏခေႏပညာႏရေꩻနဝ်ꩻခေါ်ခေါ်"။ "အိမ်ႏခေႏထန်ꩻနဝ်ꩻခွုမ်းမုဲင်ꩻအီ"။ "အိမ်ႏခေႏထန်ꩻနဝ်ꩻ နီသွဉ်းသီး ဒေါ့ꩻဒျာႏကွို့ꩻ နွတ်ꩻဆီ"။ "အိမ်ႏခေႏပညာႏရေꩻနဝ်ꩻ အဝ်ꩻခွုမ်းမုဲင်ꩻအီ"။ "နဝ်ꩻတရာ နီရျာꩻအဝ်ႏမတာ"။ အွိုနေးနဝ်ꩻစား။ အိမ်ႏခေႏထန်ꩻခေါ်ခေါ်တဲ့။ အိမ်ႏခေႏအမဲဉ်ႏနဝ်ꩻ ခေါ်ခေါ်။

          နီသွဉ်းသီးဒုံ အိမ်ႏခေႏထန်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ꩻ လမ်းလစ်ꩻဆီတဲ့။ အွိုးအင်္ဂလိပ်စိုးကာႏ နောင်တဗင်။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻခွေသွဉ်းသဲင်ꩻအဝ်ႏစ အွိုးချာ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ပညာႏရေꩻသား ဖျော်လွဉ်။ ခါႏလꩻခွဲတဝ်ႏဒွုမ်း ခွေသွဉ်းကာႏ အခွဲရီးဖြားဒုံ။ မန်းသမ်းရီနဝ်ꩻက။ "သီအိမ်ႏခေႏ အဝ်ႏခွုမ်းမုဲင်ꩻ"။ "နီသွဉ်းသီး အိမ်ႏခေႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလစ်ꩻဆီဒျာႏဗွေႏ"။ ပညာရေးမှူးတဲ့ လယ်ႏထာꩻဒုံကို။ တွက်လမ်းရဲဉ်ႏ တရဲဉ်ႏရဲဉ်ႏ အူး လမ်းအဝ်ႏစွဉ်း ဆီလွို။ "အမျိုꩻနဲ့ꩻ သီလမ်းရဲဉ်ႏအဝ်ႏပင် နွတ်ꩻရဲဉ်ႏ, သွစ်ꩻရဲဉ်ႏ, ရဲဉ်ႏတဆီဆီ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ အဝ်ႏလစ်ꩻဆီဟောင်း"။ အရိုꩻ တရဲဉ်ႏတရဲဉ်ႏ လမ်းငင်း သမ်းအဝ်ႏပဉ် ယရဲဉ်ႏရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏနွတ်ꩻ, သွစ်ꩻဗာႏ နဝ်ꩻသနဲ့။ ယရဲဉ်ႏရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏတဆီလွိုလွို။ "အူ သီလမ်းရဲဉ်ႏ သမ်းအဝ်ႏပဉ် တဆီလွိုယိုတာ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ အဝ်ႏလစ်ꩻဆီဟောင်း"။ အဖြေꩻသျင်ꩻဒါႏတဝ်းဒွုမ် ဝွေꩻသီး ဖျော်ထင်ႏကျောင်ꩻတွော့ꩻ ခွေသွဉ်းဒေါ့ꩻနယ်။ "အလင်တမွေးတဝ်းတကာႏ အမျိုꩻဗွဉ်နဲ့ အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ, အိမ်ႏခေႏထောက် အဝ်ႏခေါ်ခေါ်၊ အိမ်ႏခေႏလူႏ, အိမ်ႏခေႏတန်ꩻ အဝ်ႏခေါ်ခေါ်"။

          အိမ်ႏခေႏလူႏ, အိမ်ႏခေႏတန်ꩻနဝ်ꩻ တမုဲင်ꩻလူႏတဲ့ တမုဲင်ꩻလꩻကုသိုလ်ႏနဝ်ꩻက။ တမုဲင်ꩻလူႏတဝ်းတဲ့ တမုဲင်ꩻလꩻတဝ်း။

          ဥပမာႏ ပသာဒဲဉ်သွမ်ꩻဗွာ။ ပေါႏရိုꩻ တရဝ်ꩻတရဝ်ꩻ ခွုမ်းမုဲင်ꩻလမ်း နဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ ပေါႏဝွေꩻတလူႏတဝ်းတဲ့ ဝွေꩻတလꩻတဝ်းကုသိုလ်ႏနဝ်ꩻက။ အွိုး နီကထောက်ထမ်ꩻဒါႏ အမုအရာႏဖုံႏနဝ်ꩻ လꩻကုသိုလ်ႏတမွေးတဝ်းက။ လဲဉ်နေး နောင်ခုဲင်းသားမဉ်ႏတဲ့ ဝင်ꩻအိမ်ႏခေႏ အဝ်ႏပဉ်တရေင်လွို။ အိမ်ႏခေႏတရေင်လွိုနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻဒျာႏကွို့ꩻ ဟဲ့ꩻတမုဲင်ꩻ ဝွေꩻသီးတပေါက်လတပေါက်နဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆီတဲ့။ ၇ တလီ ၇၊ ၇ နှစ်လီ ၁၄၊ ၇ သုံးလီ ၂၁၊ ၇ လေးလီ ၂၈။ အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ အဝ်ႏ ၂၈၀ ဒျာႏနဝ်ꩻသနဲ့။

ဒေါ့ꩻရီအဗွေႏဗွန် အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ အဝ်ႏ ၂၈၀။ အိမ်ႏခေꩻထမ်ꩻ တမွေးတဝ်းနဝ်ꩻ တဒုံလွုမ်းအိမ်ႏခေႏနဝ်ꩻ တရေင်ဗွော့ꩻဗွော့ꩻအဝ်ႏ။ ကျောက်တလွုံꩻသားတဲ့ အဝ်ႏလဲဉ်ဒျာႏ ခွေသွဉ်းဒေါ့ꩻရီဗာႏ။ "တကာႏလုံသီး အိမ်ႏခေႏ အဝ်ႏခွုမ်းမုဲင်ꩻယို"။ တဆင်ႏနဝ်ꩻတဖြာꩻဒေါ့ꩻ "အီႏလောဝ်းဗာႏနေးမုဲင်ꩻပါꩻနဝ်ꩻ လောဝ်းအိမ်ႏခေႏထမ်ꩻနဲ့၊ လောဝ်းအိမ်ႏခေႏလူႏနဲ့"။ "ဗွေႏဗွန်နဝ်ꩻ စောင်းမꩻစဲ့ꩻနဲ့ သီလဲင်ꩻလောဝ်းခန်း အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻနဝ်ꩻ"။ ဝွေꩻသီးအိမ်ႏခေႏထမ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏကွို့ꩻတရျာလွို။ တဲတဲ့ ကျောက်တလွုံꩻအိမ်ႏခေႏ ငတ်ꩻရျာꩻတယွမ်ꩻတဝ်း။ ငတ်ꩻရျာꩻတယွမ်ꩻတဝ်း။ အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ ဝွေꩻသီးတွက်ဒျာႏကွို့ တရျာꩻလွိုလွို။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ခွန်ကအဝ်ႏအရပ်မဉ်ႏတဲ့ ပါꩻသီးဒေါ့ꩻနေးနဝ်ꩻစား။

          နဝ်ꩻမꩻ ပါဋလိသူꩻတဲ့ ဝေသာႏလီ စွိုင်ႏကေပ်ꩻသူꩻတဲ့ တလမ်းခွုမ်းယို, ခွုမ်းနဝ်ꩻ။ ပေါႏတဖေႏနွောင်ꩻတဝ်းတဲ့ နုဲင်းနီးသွဉ်းသီးပွိုင်းလဲင်ႏနဝ်ꩻ ပါꩻသော့ꩻပါတနတ်ရာႏက။ နီသွဉ်းသီးပေႏခါ ပါꩻသော့ꩻပါ တနတ်ရာႏ။ ပေါႏသီ ထမ်ႏတဝ်းအခွဉ်ႏနဝ်ꩻ ထွားတနတ်ရာႏယိုဟုဲင်း။ တနတ်ရာႏတဲ့ ပါꩻတဒေါ့ꩻတဝ်း ထွားခဲဉ်ႏရာႏယိုဟုဲင်း။ ခဲဉ်ႏရာႏ ဝင်ꩻတနျာႏဒျာႏ။ သီ ထွားခဲဉ်ႏရာႏတသီးယိုဟုဲင်း။ တနတ်ရာႏတသီးက လွေꩻသော့ꩻဗာႏ။ သော့ꩻဗာႏတွမ်ႏ အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ သော့ꩻဗာႏတွမ်ႏ အိမ်ႏခေႏထမ်ꩻ။ နဝ်ꩻတွော့ꩻ သော့ꩻဗာႏ။

          အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝေသာႏလီႏသူꩻတဲ့ အလွဉ်ကေပ်ꩻ နေးနဝ်ꩻစားတဲင်တွော့ꩻ။ ရပ်သားဖုံႏ, တမုဲင်ꩻဖုံႏ ဝင်ꩻစွိုင်ႏ ကွီတမွိုꩻတမာꩻထာꩻတဲင်တွော့ꩻ ထောက်နွောင်ꩻတဝ်ꩻ, ထမ်ꩻနွောင်ꩻတဝ်း။ လွဉ်တွုံႏ ဗိမ္ဗိသာရခွန်ထျꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ ခွန်ဗိမ္ဗိသာရနဝ်ꩻ အွဉ်ႏစွꩻလွေꩻအလိုꩻ အွဉ်ႏလွေꩻတွိုက်ꩻထန်ႏထိုꩻ ဝေႏသာႏလီႏစဲ့ꩻ။ ကောအွဉ်သားအမတ်တန် သုနိဓအမတ်တန် တွမ်ႏ ဝဿာဂါရအမတ် ဝင်ꩻနီ။ သုနိဓအမတ်တန်တဲ့ စဲ့ꩻပေႏအဝ်ႏတရေင်။ ဝဿာဂါရအမတ်တန်တဲ့ စဲ့ꩻပေႏအဝ်ႏတရေင်။ တွမ်ႏ စဲ့ꩻပေႏနီရေင် လွေꩻတွိုက်ꩻထန်ႏ ဝေႏသာႏလီႏစဲ့ꩻ။ ပေါႏတွိုက်ꩻထန်ꩻနွောင်ꩻတဲ့ ဟော်ခံꩻမိဉ်း "ပေါႏနေးနဝ်ꩻတဲ့ နဝ်ꩻကို သီတယ်ႏတပ်ဟုဲင်း"။ ဝင်ꩻပြန်ႏမန်း ဟဲ့ꩻခံတပ်မြိုꩻ ရိုꩻနဝ်ꩻက။

          ဗွဉ်နုဲင်းယိုခါ ရောက်ꩻစောက်ꩻဝေင်ꩻထျꩻ ဗထူးမြိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ။ ပေါႏနီဗွေႏသီး လင်ꩻတွို့ꩻ ပေါႏတွိုႏရွှေညောင်တဖူꩻခဲ့ꩻထင်ꩻ ရပ်စောက်လမ်းခွဲကရိုꩻနဝ်ꩻ။ ဗထူးမြို့ကရိုꩻဒါႏ လိတ်ဖြုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻတဖူꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ ဗထူးမြို့နဝ်ꩻတဲ့ စဲ့ꩻတပ်ခြေင်ခြေင်။ စဲ့ꩻတပ်ခြေင်ခြေင်နဝ်ꩻ ဗထူးမြို့။ ရောက်စောက်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ခေါ်ခေါ်။ ဗထူးမြို့နဝ်ꩻ ခေါ်ခေါ်။ ဗထူးနဝ်ꩻ ဗိုလ်သင်တန်းအဝ်ႏသော့ꩻ။ ဗိုလ်သင်တန်း ပွိုင်းလဲင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွိုးရန်ႏကွုံႏ မှော်ဘီ။ ခလဲင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏနီထွောင်းသနယ်။

          လိုꩻလꩻဘွဲ့ထွူတွော့ꩻ ထင်ႏစဲ့ꩻသင်တန်းသူလာ ထွာစဲ့ꩻပိုႏ။ ပေါႏလꩻဘွဲ့ထွူ ထင်ႏစဲ့ꩻသင်တန်းသူလာ ထွာစဲ့ꩻပိုႏနဝ်ꩻ ထင်ႏဗာႏ ဗထူးတဲ့ တထွောင်း၊ အွိုးရန်တကွုံႏ မှော်ဘီ တထွောင်း။ မှော်ဘီနဝ်ꩻတဲ့ စံꩻတပ်ခြေင်ခြေင်ရိုꩻနဝ်ꩻက။ ခွေသွဉ်း တတွိုႏဗာႏဖိုတဝ်း။ ဗွဉ်နုဲင်း ရခုဲင်ႏနဝ်ꩻသနဲ့။ ဝွေꩻသီးကရိုꩻ စစ်တွေမြို့နဝ်ꩻ စဲ့ꩻခြေင်ခြေင်။ အွိုနေးနဝ်ꩻစား။

          နဝ်ꩻမꩻပါဋလိတဲ့ အဝ်ႏဒုံတွော့ꩻ ခြဲ့ꩻလုဲင်း။ ခြဲ့ꩻလုဲင်းတွော့ꩻ အွဉ်တယ်ႏတပ်ဝေင်ꩻနဝ်ꩻသနဲ့၊ တပ်မြို့။ အွဉ်တယ်ႏတပ်ဝေင်ꩻ ဟဲ့ꩻခံတပ်မြို့၊ ဟဲ့ꩻစဲ့ꩻတပ်မြို့။ ဝေင်ꩻတဖြုံႏလွုမ်း ထွာတပ်နဝ်ꩻသနဲ့။ ဆုဲင်ꩻဝေႏသာႏလီႏသား မဉ်ႏလွဉ်ကွီယင်း အခွဉ်ႏတဲ့ အီႏတွိုက်ꩻဆွုမ်ႏ, အီႏခꩻဆွမ်ႏ။ အဝ်ႏအွိုးနဝ်ꩻကို တွိုက်ꩻဆွုမ်ႏ, ခꩻဆွုမ်ႏ နဝ်ꩻသနဲ့။ အဝ်ႏအွိုးနဝ်ꩻကို အီႏတွိုက်ꩻဆွုမ်ႏ, အီႏခꩻဆွုမ်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻခံတပ်မြို့။ ဝွေꩻသီး အီႏတယ်ႏထောင်ႏ။ နဝ်ꩻမꩻ အဝ်ႏအွိုးဒုံအရန်းနဝ်ꩻ ခြဲ့ꩻလုဲင်း။ နွီးဟံႏဖုံႏ, မာꩻတွောင်းဟံႏဖုံႏ။

          ပေါႏထွူတဲ့ ဖန်းတဲ့။ ဖန်းဟံႏ ပဉ်ကွက်, ပဉ်ကွက်၊ ပဉ်ရဲဉ်ႏ, ပဉ်ရဲဉ်ႏ။ အရဲဉ်ႏယိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုစဲ့ꩻမာခံလမ်းအုံ။ အရဲဉ်းယိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပေႏခံႏလမ်းအုံ။ အရဲဉ်ႏယိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏခံႏလမ်းအုံ။ အရဲဉ်ႏယိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏတန် ခံႏလမ်းအုံ။ အရဲဉ်ႏယိုနဝ်ꩻ အမတ်တန် ခံႏလမ်းအုံ။ ဖန်း ခံႏလမ်းနေးနဝ်ꩻစား။ စွိုင်းဖန်းတွော့ꩻ ဝွေꩻသီး မာꩻရီးရီး လိုꩻတန်ခံႏလမ်းအုံႏဖုံႏ နဝ်ꩻသနဲ့။

          မဉ်ႏထွာစဲ့ꩻတပ်တနီꩻခါ ယိုနဝ်ꩻ အစီꩻအဝေꩻခန်ꩻမ။ ယိုနဝ်ꩻ သွဉ်တန်ခန်ꩻမ။ နေးယိုစားဖုံႏနဝ်ꩻ ကပ်သော့ꩻ သွမ်ꩻခံႏလမ်း။ မာꩻအသောက်အအူး (အဆောက်အဦး) နဝ်ꩻစားတွင် ဘုရာꩻဖျော်လွဉ်။ ဘုရာꩻစွိုင်ႏဖျော်လွဉ်တွော့ꩻ ပင်ꩻဆွုမ်ႏ။

          လိုꩻထူႏအခွင်ꩻအရေꩻဒါႏ

          သုနိဓတွမ်ႏ ဝဿာဂါရအမတ်နဝ်ꩻ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏတမွေးတဝ်းတဲ့။ တိတ္ထိတက္ကတွဉ်ꩻ တပဲ့ꩻတန်ဒျာႏရိုꩻနဝ်ꩻက ထွာဒျာဘာႏသာႏလင်။ မဉ်ႏထွာခေတ်ယိုလဲဉ်ႏခါ ဟဲ့ꩻ ခရစ်ယာန်ႏ, မွစ္စလင်။ ခရစ်ယာန်ႏအမတ်, မွစ္စလင်အမတ် ခလဲင်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻသနဲ့။ ပွိုင်ႏလဲင်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဘာသာခြားအမတ်။ ဝွေꩻသီးနဝ်ꩻ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏတမွေးတဝ်း။ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏတမွေးတဝ်းတဲ့ ခွန်တန်ဗိမ္ဗိသာရနဝ်ꩻ ကိုꩻကွယ်ႏဗုဒ္ဓဘာႏသာႏက ထွာသောတာပန်ႏ။ နဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻသီးဝင်ꩻနီ တွိုင်ႏပင်ႏလို့ဝင်ꩻတဲ့ အူးရူး "နီဟော်ခံꩻ, နီခွန် ကကိုႏကွယ်ႏဒါႏ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻဂေါတမ ဖျော်လွဉ်လဲဉ်းယိုကို။ နီပင်ꩻဟဝ်ဟောင်း, ပင်ꩻတဝ်းဟောဝ်ဟောင်း" တွိုင်ႏပင်ႏလို့ဝင်ꩻ။ အတန်အကယ်ႏဝင်ꩻနီ "ပင်မꩻ ဟဝ်မတာ"။ "နီမဉ်ႏတပင်ꩻတဝ်း နီမဉ်ႏသဲင်ꩻထေ့ချာခွန်မဲ့ꩻ ခွန်ဟော်ခံꩻ အီႏရီဆွုမ်ႏနီသနယ်။ ခွေအဝ်းဟွန် ခွေဆရာႏဂေါတမ ဖျော်လွေꩻ သီပါဋလိရိုꩻနဝ်ꩻက။ သီကပ်နေသွမ်ꩻဟောင်း။ ဘုရာꩻတွမ်ႏ ရဟန်ꩻသံႏဃာႏ အပါꩻပေါင်ꩻခွုမ်းမုဲင်ꩻရေင်, ခွုမ်းမုဲင်ꩻရျာꩻ။ သီကပ်သွမ်ꩻ ခွုမ်းမုဲင်ꩻဝပ်။ ဘုရာꩻမိဉ်းသီနေးမုဲင်ꩻ။ ဘုရာꩻဟော်ꩻဖေႏသီတရာꩻနေးမုဲင်ꩻ။ အမဉ်ႏရီစွော့ꩻနီနေးနဝ်ꩻစားမဲ့ꩻ နီဖြေꩻဒါႏတဝ်း"။ အမတ်တန်ဝင်ꩻနီ တွိုင်ႏပင်ႏလို့ဝင်ꩻ။

          ဝွေꩻသီးလွဉ်နဝ်ꩻကိုနဝ်ꩻ လွဉ်ဆောင်းဒျာႏကွို့ꩻလွုမ်ꩻက။ လွဉ်စီႏကျပ်နေးကွို့ꩻလွုမ်ꩻ။ လွဉ်စီႏကျပ်, လွဉ်တယ်ႏဖေႏဝေင်ꩻ လွဉ်ဆောင်းကွို့ꩻ။ ပေါႏထွူတဲ့ ဝွေꩻသီးနဝ်ꩻ အီႏသဲင်ꩻချာယင်းဒျာႏ ခွန်ဟော်ခံꩻထျꩻ ရာဇဂြိုဟ်ႏ။

          "နီမဉ်ႏဖျော်သဲင်ꩻချာ ရာဇဂြိုဟ်ႏ။ ခွန်ဟော်ခံꩻမဉ်ႏရီဆွုမ်ႏမဲ့ နီဖြေꩻဒါႏတဝ်း။ နီဖြေꩻခရာႏဖေႏနေးကအဝ်ႏ ဘုရာꩻယို နီပင်ꩻထင်ႏတရောပ်လောင်း, နီကပ်သွမ်ꩻ, နီနာႏတရာꩻဟောင်း" တွိုင်ႏပင်ႏလို့ဝင်ꩻတဲ့ အွိုနဝ်ꩻစား။ နဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ ထူႏအခွင့်အရေꩻဒါႏ ရိုꩻဗာႏနေးနဝ်ꩻ။ ထူႏအခွင်ꩻအရေꩻဒါႏ။

          အစိုးရဝန်ထမ်းတဲ့ ထူႏအခွင်ꩻအရေꩻဒါႏဗာႏ

          ခွေသွဉ်း ကလွေꩻပျုသာႏသနာႏ အွိုးချင်ꩻခမ်း ဖလန်းမြို့။ အွိုးသူꩻကို စဲ့ꩻဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ, ရယ်ꩻဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ, ဌာနဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ ကပ်ဗာႏသွမ်ꩻ။ ဝွေꩻသီး ဌာနဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကပ်ဗာႏသွမ်ꩻ, လူႏဗာႏ, မာꩻဗာႏပွယ်ꩻ။ မာꩻပွယ်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ပင်ꩻသဲင်ꩻရဟန်ꩻသံဃာႏ အွိုးဝွေꩻသီးရွုမ်ꩻတွော့ꩻ ကပ်ဗာႏသွမ်ꩻ, နာႏဗာႏတရာꩻ။ ယက်ဓာတ်ပွုံႏတွော့ꩻ ဝွေꩻသီး ဒင်ႏအီအစီရင်ခံစာ။ တလာတလဲင်ႏ အစီရင်ခံစာနဝ်ꩻ တဲမ်းဗာႏ။ ပေါႏတဲမ်ႏတဲ့ မွူးနီꩻမုဲင်ꩻ, မွူးနီꩻမုဲင်ꩻ နီကပ်သွမ်ꩻ။ ပေါႏရိုꩻကပ်သွမ်ꩻတဲ့ ယက်ပါဗာႏဓာတ်ပွုံႏတဲ့။ ဝွေꩻသီးကအဝ်ႏကပ်သွမ်ꩻပွုံႏတွမ်ႏ လိုꩻကျောင်ꩻကအဝ်ႏလက်ခံႏပွုံႏဖုံႏနဝ်ꩻ ယက်ပါဗာႏ ဒင်ႏအီအစီရင်ခံစာတာႏ။ နေးနဝ်ꩻစား ပေါႏတပါတဝ်း အရာႏထင်ႏတဝ်းတဲ့။ နေးနဝ်ꩻစား။ ပေါႏတပါတဝ်း အရာႏတထင်ႏတဝ်း။

          တောင်းကီꩻအစိုးရအခေႏနေႏတဲ့ ဗွဉ်ဗွဉ်

          တောင်းကီꩻတဲ့ နေးနဝ်ꩻနေနေ။ ဌာနဆိုင်ရာဖုံႏနဝ်ꩻ ကပ်ဗာႏသွမ်ꩻ။ ပေါႏဒင်ႏအစီရင်ခံစာတာႏတဲ့ နဝ်ꩻနဝ်ꩻပါဗာႏ။ တလာ တလဲင်ႏ, တလဲင်ႏ။ တောင်းကီꩻကို ပေါႏဝွေꩻသီး ကီႏညိုႏကျောင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ ဝွေꩻသီးပင်ꩻနဝ်ꩻသနဲ့။ အရွုမ်ꩻလဲဉ်းဒျာႏ အွိုးဝေင်ꩻမော့နဝ်ꩻက။ နီသွဉ်းသီး လဲဉ်းဒျာႏမော့ထင်ꩻက အပင်ꩻတတွိုႏကြို့ꩻတဝ်း။ တနေင်ႏ တလဲင်ႏ, တလဲင်ႏ အတွိုႏခွေသွဉ်းထျꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏတမုဲင်ꩻ ဝန်ကြီးချုပ်ကမာꩻဒါႏ အန္တရာယ်ႏကင်ꩻ နဝ်ꩻတဲတဲ့ ခွေသွဉ်းအဝ်ႏလွေꩻဗာႏနဝ်ꩻသနဲ့။ အဝ်ႏလွေꩻဗာႏ။ အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးဌာနဆဲင်ႏရာꩻ, စဲ့ꩻဓလေ့ထွုံꩻစံႏ အရာႏဖေႏနေးကထင်ႏ၊ ခွန်ဟော်ခံꩻ ဖေႏနေးကနိစ်သက် မဉ်ႏတဲမ်းအစီရင်ခံစာနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ သော့ꩻပါဗာႏ။

          ဓလေ့နဝ်ꩻနဝ်ꩻ တယ်ႏအွိုး ဝဿာဂါရသီးစိုးကာႏ

          တယ်ႏအွိုး ဝဿာဂါရအမတ်သီးစိုးနဝ်ꩻသနဲ့။ ဗꩻလွဉ်ယိုခါ။ ဝဿာဂါရတွမ်ႏ သုနိဓနဝ်ꩻတဲတဲ့ ဘာသာခြားအမတ်ဒျာႏ၊ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏတမွေးတဝ်း။ ကွဲတွော့ꩻ ဝွေꩻသီးအရာႏ ဖေႏနေးကမယ်ꩻ၊ အရာႏ ဖေႏနေးကထင်ႏ၊ မာꩻပြုဲင်ႏခွင်ꩻ ဖေႏနေးကလꩻအာ၊ ခွန်ဟော်ခံꩻ ဖေႏနေးကရက် ယူႏနေးနဝ်ꩻစားတဲင်တွော့ꩻ ပင်ꩻဘုရာꩻ၊ ပင်ꩻရဟန်ꩻသံဃာႏတွော့ꩻ ကပ်သွမ်ꩻ။

          ပေါႏတွိုချာ ရာဇဂြိုဟ်ႏတဲ့ ခွန်ဟော်ခံꩻရီ။ "ခွေအဝ်ႏဟွိုန် ပါဋလိသူꩻနဝ်ꩻ ဘုရာꩻကျွꩻလွဉ် ရိုꩻနေးနဝ်ꩻက။ သီကပ်ဗာႏနေဟောင်း သွမ်ꩻ, ကပ်ဗာႏရဟန်ꩻသံဃာႏခွုမ်းမုဲင်ꩻပါꩻ, ဘုရာꩻသတင်ꩻသွုံꩻနဝ်ꩻကိုနဝ်ꩻ ညခွုမ်းမုဲင်ꩻနီꩻ"။ ပေါႏခွန်ဟော်ခံꩻ ရီဆွဉ်ႏတဲ့ ဝွေꩻသီးတဲ့လောဝ်း။ ခွန်ဟော်ခံꩻတဲ့ နိစ်သက်။

          ခွန်ဟော်ခံꩻသꩻရေꩻ

          အူး ခွေတပဲ့ꩻတန်ဖုံႏ, ခွေစဲ့ꩻတန်ဖုံႏ, ခွေလိုꩻတန်ဖုံႏ အုံပရီႏပရာႏတဝ်းထာꩻဗာႏ၊ အဝ်ႏမာꩻဒျာႏကုသိုလ်ႏမွော့။ အရာႏတပျုတ်ထိုꩻတဝ်း နဝ်ꩻသနဲ့။ အွိုအွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ သင်ခန်းစာ။ ထူႏခရာႏသင်ခန်းစာ။ အတုယူ တုနုဲင်းခရာႏဟဝ် နဝ်ꩻသနဲ့။ အွိုနေးနဝ်ꩻစားဖုံႏ။

          ပွယ်ꩻတဖြုံႏ အာႏရꩻခရာႏအီတာႏ

          ထွားဗွော့ꩻခွေသွဉ်းပွယ်ꩻ ဟန်ႏနေင်ႏနဝ်ꩻ။ ကမာꩻပွယ်ꩻကထိန်ႏ ခွေသွဉ်းတထင်းတဝ်း ဗွန်အေးစေတီလွဉ်။ ဗွန်အေးစေတီတဲ့ ပေါက်လွဉ်။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပေါႏသွုံꩻသွမ်ꩻထွူတဲ့ ဗွန်မင်းကွန်းတဲ့ ပေါက်လွဉ်။ လွေꩻပွိုႏတွိုႏဗာႏအွိုး တခါꩻပေါက်ꩻအထန်ႏ။ သာသနာရေးသား ခွေသွဉ်းဖစ်လို့က အဝ်ႏယိုကို ခွေသွဉ်းလွူးဗွော့ꩻယိုကို။ လွူးဒဲဉ်သွမ်ꩻနီဝဲင်ꩻ။ ပေါႏဝွေꩻသီး အံႏထွူတဲ့ ဗွန်မင်းကွန်းတဲ့ ပေါက်လွဉ် ခွေသွဉ်းလွေꩻပွိုꩻတွိုႏ အွိုးအထန်ႏ။ တကာႏဖုံႏတဲ့ နိစ်သက်။ "အူး နီဗွေႏပွယ်ꩻ ဗွန်ဖြား, ဗွန်တန် ကျွꩻနောႏ"။

          နီပအိုဝ်ႏသီး ဗွန်ဖြား, ဗွန်တန်

          နီသွဉ်းသီးပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ ခမ်းသားထီသား ကသတ်မတ် ဗွေႏဗွန်အတန်သွတ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွံပါꩻ။ ဗွန်သီႏသဲင်ႏ, ဗွန်အေးစေတီ, ဗွန်မင်းကွန်း။ ယိုသွံပါꩻ ခမ်းသားထီသား သတ်မတ်အတန်သွတ်ꩻ။ မာꩻတမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း ပေါႏဝွေꩻဗွေႏသီးသွံပါ သဘော်ꩻတူႏနဝ်ꩻ မာꩻလꩻ။ ဝွေꩻဗွေႏသီးသွံပါꩻ ပေါႏသဘော်ꩻတတူႏတဝ်း တပါꩻပါꩻ မာꩻတလꩻတဝ်း။ အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ နံပါတ်တစ်နဝ်ꩻ ဗွန်သီႏသဲင်ႏ, နံပါတ်နှစ်နဝ်ꩻ ဗွန်အေးစေတီ, နံပါတ်သုံးနဝ်ꩻ ဗွန်မင်းကွန်း နဝ်ꩻသနဲ့။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏခမ်းသားထီသား ကသတ်မတ်။ နဝ်ꩻမꩻ စွိုင်ႏကျွꩻလွဉ်ယိုကိုတွော့ꩻ တကာႏဖုံႏတဲ့ နိစ်သက်, ပျောႏပငါပရာꩻ။

          အွို နဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻသီးတဲ့ ပင်ꩻထင်ႏဘုရာꩻ တရောပ်လောင်းနဝ်ꩻသနဲ့။ ပင်ꩻထင်ႏဘုရာꩻတရောပ်လောင်း။ ဒါသေႏခေါင်းသေႏချာႏတွော့ꩻ ကပ်သွမ်ꩻ။ စွိုင်ႏကပ်သွမ်ꩻတွော့ꩻ ဘုရာꩻဟော်ꩻဖေႏယိုသနဲ့-

          ယသ္မိံ ပဒေသေ ကပ္ပေတိ၊ ဝါသံ ပဏ္ဍိတ ဇာတိယော။

          သီလဝန္တေတ္ထ ဘောဇေတွာ၊ သညတေ ဗြဟ္မစာရယော။

          ယသ္မိံ ပဒေသေ- မဉ်ႏလွေꩻအုံ အရပ်မုဲင်ꩻမုဲင်ꩻကိုတယောဝ်း၊ ဝါသံ ပဏ္ဍိတ ဇာတိယော- ပညာႏကအဝ်ႏဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ဖုံႏနဝ်ꩻ၊ သီလဝန္တေ- သီႏလကအဝ်ႏဒါႏ ရဟန်ꩻသံဃာႏဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ သညတေ- နမ်း, ဖြောင်း, သꩻ ကထိန်းဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏယိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဗြဟ္မစာရယော- အကျင်ꩻကမျတ်ဒါႏ ရသေ့, ရဟန်ꩻဖုံႏတဲ့ꩻနဝ်ꩻ။ ဘောဇေတွာ- ကပ်သွမ်ꩻ မဉ်ႏထွူတဲင်ခါ။ အရိုꩻနေးနဝ်ꩻစား။

          နဝ်ꩻမꩻ ဆꩻကီနဝ်ꩻနီရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ နီသွဉ်းသီး, နီဗွေႏသီး လွေꩻအုံအရပ်မုဲင်ꩻတယောဝ်း။ ပေါႏလွေꩻအုံသွူ အရပ်နဝ်ꩻကို ခံႏလမ်းတသာကို နီတအုံဗာႏဖိုတဝ်းဒွိုန်းအရပ် စွိုင်ႏလွေꩻအုံ။ ပေါႏလွေꩻအုံတဲ့ ပင်လွဉ် သီႏလꩻကအဝ်ႏဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ၊ နမ်း, ဖြောင်း, သꩻ ကထိန်ꩻဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ၊ အကျင်ꩻကမျတ်ဒါႏ ရသေ့, ရဟန်ꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏ သွံမျိုꩻ နောႏ။

          ပုဂ္ဂိုလ်ႏ ၃ မျိုꩻ

          အမုဲင်ꩻ (၁) နဝ်ꩻ သီလဝန္တေ- သီႏလငတ်ꩻပါကအဝ်ႏဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ။

          အမုဲင်ꩻ (၂) နဝ်ꩻ သညတေ- လိုꩻကထိန်ꩻဒါႏ နမ်း, လိုꩻကထိန်ꩻဒါႏ ဖြောင်း, လိုꩻကထိန်ꩻဒါႏ သꩻ။ လိုꩻကထိန်ꩻဒါႏနမ်းကရိုꩻနဝ်ꩻ ထိန်ꩻစူ, ထိန်ꩻခင်ႏတွော့ꩻ တရွို့ꩻတောဝ်းဝင်ꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ ထိင်ꩻကာယကံႏ။

          လိုꩻထိန်ဖြောင်းကရိုꩻနဝ်ꩻ ခွန်တငါတငီဒါႏတဝ်းထာꩻ။ ဒေါ့ꩻငေါဝ်းယေဉ်ႏယေဉ်ႏကေႏကေႏဖုံႏ နဝ်ꩻသနဲ့။

          လိုꩻထိင်ꩻသꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ တမာꩻတဝ်း အကုသိုလ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသနဲ့။ တမက်တမွိုꩻတမာꩻတဝ်း အယာႏဖုံႏနဝ်ꩻသနဲ့။ တမက်တမွိုꩻတမာꩻတဝ်း ဒေါ့ꩻဝင်ꩻမဉ်ꩻဖုံႏ နဝ်ꩻသနဲ့။ အံႏတမွိုꩻတမာအယာႏတဲ့ သျောင်ႏ။ ထိင်ꩻသꩻ။ ဒေါ့ꩻဝင်ꩻမဉ်ꩻတဲ့ သျောင်ႏ။ ထိင်ႏသꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ သညတေတဲ့။

          အမုဲင် (၃) ဗြဟ္မစာရယော- ကရိုꩻနဝ်ꩻ အကျင်ꩻကမျတ်ဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ၊ ကသျောင်ႏမေႏထုန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ။ ရသေ့ꩻဖုံႏတဲ့ သျောင်ႏမေႏထုန်ႏ။ ကောပ်ပွိုးသျောင်ႏမꩻ လꩻနွောင်ꩻဈာန်ႏနဝ်ꩻသနဲ့။ ရဟန်ꩻဖုံႏတဲ့ သျောင်ႏမေႏထုန်ႏ။ ပေါႏတသျောင်ႏတဝ်းတဲ့ ပါရာဇိကထဲ့ နဝ်ꩻသနဲ့။ ပုဂ္ဂိုလ်ႏသွံမျိုꩻ နေးနဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ ပင်ꩻဟုဲင်း၊ ကပ်သွမ်ꩻဟုဲင်း၊ စာႏဂဟုဲင်း၊ လူႏအာဟာရဟုဲင်း။

          လူႏတန်ꩻစာႏဂထူ ဝေႏဝေႏဗာႏအမျ

          ဘောဇေတွာ- စာႏဂမဉ်ႏထွူ, လူႏတန်ꩻမဉ်ႏထွူနဝ်ꩻ၊ ယာတတ္ထ ဒေဝတာ အာသုံ- အရပ်နဝ်ꩻကို လူꩻတနံသီးကရိုꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ၊ တာသံ ဒက္ခိဏမာဒိသေ- လူတနံနေးနဝ်ꩻစားအတာႏနဝ်ꩻ ဝွေႏဖေႏအမျဟုဲင်း၊ တာ ပူဇိတာ ပူဇယန္တိ- လူꩻသီးပွေါနီ ဝွေꩻအမျတဲ့ မဉ်ႏဝွေႏအမျနဝ်ꩻ တွမ်ႏနီကပူႏဇောႏ လူꩻသီးနဝ်ꩻ ဗွဉ်ဝင်။ ပူႏဇောႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ပူႏဇောႏဗာႏတွမ်ႏ အာဟာရတမွေးတဝ်း။ ပူႏဇောႏဗာႏတွမ်ႏ ဒဝ်တမွေးတဝ်း။ ပူႏဇောႏဗာႏတွမ်ႏ ဒဲဉ်လွမ်, ဟံႏလွမ်နေးနဝ်ꩻ တမွေးတဝ်း။ ဝွေႏဖေႏအမျနဝ်ꩻ ဟဲ့ ပူႏဇောႏတဲ့။ နီကမာꩻကုသိုလ်ႏယိုနဝ်ꩻ နီဝွေႏဖေႏဒျာႏ ကိုယ်ႏစောင်ꩻဖုံႏ၊ လူꩻပေါလမ်းဖုံႏ၊ လူꩻပေါကျောင်ꩻဖုံႏ၊ ရုက္ခစိုꩻ၊ ဘုမ္မစိုꩻ၊ အာကာသစိုꩻဖုံႏ။ နီဝွေႏဖေႏအမျ သီသာႏထုဟုဲင်း။ နေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ ပူႏဇောႏတဲ့။

          ကဟဲ့ꩻဒါႏရက်လူꩻနဝ်ꩻ

          နီမဉ်ႏဝွေႏဖေႏအမျ၊ နီမဉ်ႏပူႏဇောႏလူꩻဖုံႏ တွမ်ႏကုသိုလ်ႏအမျ နေးနဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ ပူဇယန္တိ တဲ့။ လူꩻနဝ်ꩻ အပူႏဇောႏချာနီ။ မာနိတာ မာနယန္တိ နံ- နီကဝွေႏဖေႏ လူꩻအမျနဝ်ꩻ ထွာနီရက်လူꩻတဲ့။ နီနိစ်သက်လူꩻတဲ့။ ရက်လူꩻအနေႏ, နိစ်သက်လူꩻအနေႏ နီမဉ်ႏဝွေႏဖေႏ ကုသိုလ်ႏအပွန်းနဝ်ꩻ မာ နယန္တိ- လူꩻသီးတဲ့ အရက်ချာနီ၊ အနိစ်သက်ချာနီ။

          လူꩻရက်ချာနီ

          နဝ်ꩻမꩻ ယိုနီရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အရပ်မုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယောဝ်း လူꩻဖုံႏကရိုꩻနဝ်ꩻအဝ်ႏ။ မာꩻကုသိုလ်ႏမဉ်ႏထွူ ကုသိုလ်ႏအပွန်းနဝ်ꩻ ဝွေႏဖေႏသွော့ꩻ လူꩻဟုဲင်း။ နီကဝွေႏဖေႏ လူꩻကုသိုလ်ႏအပွန်းနဝ်ꩻ စွဉ်ႏနီကပူႏဇောႏ လူꩻ၊ စွဉ်ႏနီ ကရက်လူꩻနဝ်ꩻ ဗွန်ဝင်ꩻ။ နီမဉ်ႏ ပူႏဇောႏလူꩻ, နီမဉ်ႏရက်လူꩻ နီမဉ်ႏဝွေႏဖေႏအမျတဲ့ လူꩻသီးတဲ့ ပူႏဇောႏချာနီ၊ လူꩻသီးတဲ့ ရက်ချာနီ အရိုꩻနေးနဝ်ꩻစား။

     လူꩻရက်ချာနီ၊ လူꩻပူႏဇောႏချာနီနဝ်ꩻ အရက်နေးမုဲင်ꩻ၊ အပူႏဇောႏနေးမုဲင်ꩻ။ တတော နံ အနုကမ္ပန္တိ မာတာ ပုတ္တံဝ ဩရသံ။ တတော နံ အနုကမ္ပန္တိ- လူꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အထိင်ꩻဖေႏချာနီ၊ ပွေါႏဖေႏချာနီ၊ အရက်ချာနီ။

          အထွားချာနီ

          အပွေါနေးမုဲင်ꩻ, အရက်နေးမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ မာတာ ပုတ္တံဝ ဩရသံ- ဗွဉ်နုဲင်း မွိုးဗွေႏ ကရက်အပို။ ထွားဗွော့ꩻ လိုꩻမူႏကရက်အပိုနဝ်ꩻ အပိုခꩻလꩻလွူးတဝ်းဒွုမ်း စွိုက်ငါအဝ်ႏသန္ဓေႏ ရက်လဲဉ်း၊ ရက်လဲဉ်းအပို။ စွိုင်ႏလွူးဖွာꩻတွော့ꩻ ရက်။ ဒွစ်ဖေႏအပို ဆီႏဖုံႏ၊ အပိုအေႏဖုံႏ၊ ပြွစ်ဖေႏအပို ခွမ်ꩻလာꩻဖုံႏ၊ ဖေႏအံႏ အဒဲဉ်ဖုံႏ၊ လူးဖေႏအထီဖုံႏ၊ သွဉ်ဖေႏငေါဝ်းဖုံႏ၊ သွဉ်ဖေႏလိတ်ဖုံႏ။ အွိုနေးနဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ ဗွဉ်နုဲင်းကရက်အပိုအတွိုင်ꩻ။

          ပေါႏမွိုးဗွေႏ ရက်အပိုတဲ့ မွုံꩻသွုံꩻ, ဝတ်ပတ်ဖေႏအပို၊ ထွားထိန်ꩻအပို။ အပိုအန္တရာယ်ႏဖေႏကကင်ꩻ ရဲဖေႏ။ ဗွဉ်နုဲင်းနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻတဲ့ လူꩻသီး မဉ်ႏရက်သွူ ကုသိုလ်ႏဗွေႏနဝ်ꩻ ကုသိုလ်ႏဗွေႏဖုံႏယို အန္တရာယ်ႏဖေႏကကင်ꩻတဲ့ ရဲဖေႏ။ လွုပ်ꩻမာꩻဖြေꩻစာကူꩻကား အဆင်ႏဖေႏနေးကပြေႏတဲ့ မဖေႏ။

          လူꩻကမလိုꩻနဝ်ꩻ အဓိကနဝ်ꩻ နီချက်သွူသနယ်။ ဖေꩻရန်ႏအန္တရာယ်ႏ ဖေႏကကင်ꩻတဲ့ ရဲဖေႏ။ ထာꩻအံႏဖေႏကလွုမ်းတဲ့ မဖေႏ။

          ဒေဝတာနုကမ္ပိတော ပေါသာ သဒါ ဘဒြာနိ ပဿတိ။

          ပေါသော- သတ္တဝါႏသီးအမျိုꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း၊ ဒေဝတာနုကမ္ပိတော- ပေါႏခံႏထူႏဗာႏသွူ လူႏတနံသီး ရက်ပဲင်ꩻမု, ပူႏဇောႏမုနဝ်ꩻ၊ ဘဒြာ- အဟဝ်မျိုꩻ၊ ပဿတိ- ထီႏဗာႏ, ခွဲဗာႏ, ကျုံႏဗာႏ၊ သဒါ- တသေႏသေႏအရိုꩻနေးနဝ်ꩻစား။

          နဝ်ꩻမꩻ ဘုရာꩻကဟော်ꩻယို အရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏသူရဲဉ်ႏ နဝ်ꩻသနဲ့။ မဉ်ႏထွာအပွုဒ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏသွံပွုဒ် နဝ်ꩻသနဲ့။ နဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏပြန်ႏပအိုဝ်ႏစွဉ်ႏစွဉ်ႏနဝ်ꩻ ပေါႏသီအုံအရပ်မုဲင်ꩻတယောဝ်း အရပ်နဝ်ꩻနဝ်ꩻ လူꩻအဝ်ႏ။ လူꩻနေးနဝ်ꩻစားအတွက် သီဖစ် လိုꩻဖြား, လိုꩻတန်၊ ဖစ်ရဟန်ꩻသံဃာႏ၊ ဖစ်သီႏလꩻအဝ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ နမ်း, ဖြောင်း, သꩻ ကထိင်ꩻဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ၊ မေႏထုန်ႏ ကသျောင်ႏဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစား သီဖစ်ပင်ꩻထွူတဲင်တွော့ꩻ စာႏဂ၊ လူႏအာဟာရဟုဲင်း။ မဉ်ႏထွူနဝ်ꩻ ဝွေႏဖေႏလူꩻ အပွန်းဟုဲင်း။ သီမဉ်ႏ ဝွေႏဖေႏကုသိုလ်ႏအပွန်းနဝ်ꩻ လူꩻသီးနဝ်ꩻ တွမ်ႏသီ ကပူႏဇောႏ လူꩻ၊ ရက်လူꩻနဝ်ꩻ ဗွဉ်ဗွဉ်ဝင်ꩻ။

          အချွုတ်

          သီမဉ်ႏပူႏဇောႏလူꩻ, ရက်လူꩻတွော့ꩻ ဝွေႏဖေႏအပွန်းနဝ်ꩻ လူꩻသီးတဲ့ ရက်ချာသီ၊ ပူႏဇောႏချာသီ။ လိုꩻ ကခံႏထူႏဗာႏ လူꩻရက်၊ လူꩻပူႏဇောႏ လိုꩻနေးနဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ အဟဝ်ꩻမျိုꩻယို ထီႏဗာႏသေႏသေႏ၊ ခွဲဗာႏသေႏသေႏ။ ခံႏထူႏဗာႏ လူꩻသီး ရဲဖေႏရန်ႏ။ ခံႏထူႏဗာႏ လူꩻသီး မစဖေႏစီꩻပွာꩻ။ အွို အချွုတ်နဝ်ꩻ နဝ်ꩻစား။

          အဝ်ႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဘုရာꩻထီးနုဲင်းမုဲင်ꩻ။ နဝ်ꩻကို ဝွေꩻသီး တယ်ႏထောင်ႏဝေင်ꩻတဲင်တွော့ꩻ။ သဋ္ဌေꩻ ကအီႏအုံဒါႏအရပ်၊ အမတ်တန် ကအီႏအုံဒါႏအရပ်၊ သဋ္ဌေꩻတန် ကအီႏအုံဒါႏအရပ် လူꩻတနံ ဘုန်ႏတန်ခိုꩻတန်ဖုံႏနဝ်ꩻ လွဉ်ထူႏရီး ခံႏလမ်းအုံ။ အရာႏတလောင်ꩻလောင်ꩻတာႏ သဋ္ဌေꩻတလောင်ꩻလောင်ꩻ ကအီႏအုံဒါႏအရပ်နဝ်ꩻတဲ့ လူꩻဘုန်ႏတံႏခိုꩻအရန်းတလောင်ꩻလောင်ꩻ လွဉ်ထူႏရီး ခံလမ်းအုံ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻ လိုꩻအရန်းဖွိုႏဖွိုႏ ထွာဒျာႏကွို့ꩻ ဝင်ꩻစင်း, ဝင်ꩻသွဉ်း, ဝင်ꩻသယ်ႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစား ကအီႏအုံဒါႏအရပ်နဝ်ꩻ လူꩻအရန်းဖွိုႏဖွိုႏနဝ်ꩻ လွဉ်ထူႏရီးခံႏလမ်းအုံ။

          လူꩻသီး လွဉ်ထူႏဗာႏခံႏလမ်းအုံနဝ်ꩻ

          ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻ လွဉ်ထူႏရီးခံႏလမ်းအုံ။ ပါꩻနေးယိုစားဖုံႏနဝ်ꩻ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏဖုံႏ။ တွိုႏတနီꩻခါမဲ့ꩻ အမဉ်ႏထင်ႏလမ်းတသာ မဲ့ꩻအပင်ꩻလိုꩻကျောင်ꩻ။ တွိုႏနဝ်ꩻမဲ့ꩻ နီအီႏနာႏဗာႏရွုမ်းတရာꩻ။ နီမဉ်ႏနာႏဗာႏရွုမ်းတရာꩻ၊ နီမဉ်ႏသာႏထုဗာႏမဲ့ꩻ နီဘုန်ႏကံႏဖုံႏ၊ တခြိုꩻဥစ္စာႏဖုံႏ၊ ဘုံဗိမာန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ အီႏတိုꩻပွာꩻ။ ယူႏနေးနဝ်ꩻစားတွော့ꩻ ထူႏရီးခံႏလမ်းအုံ။

          နဝ်ꩻမꩻ ပြန်ႏပအိုဝ်ႏ

          အမတ်တန် သုနိဓ တွမ်ႏ ဝဿာဂါရသီးဖုံႏဟွေး။ ထာꩻသေꩻတရာꩻ ကအဝ်ႏဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ အုံခန်း အရပ်မုဲင်ꩻကိုတယောဝ်း။ အရပ်နဝ်ꩻကို ကအဝ်ႏဒါႏ လိုꩻကျင်ꩻဟဝ်၊ လိုꩻကျင့်မျတ် (ဗွေႏလိုꩻကျောင်ꩻ)ဖုံႏယို ဖစ်ပင်ꩻထွူတဲင်။ ကပ်လူႏသွော့ꩻ ဒဲဉ်သွမ်ꩻနော။ အရပ်နဝ်ꩻကိုနဝ်ꩻ လူꩻတနံသီးတဲ့ အဝ်ႏအုံ။ ထူႏသေꩻခါꩻရီးလဲဉ်း ခံႏလမ်းအုံနေနေ။ ကပ်လူႏသွမ်ꩻ မဉ်ႏထွူတဲင်ခါ ကုသိုလ်ႏအပွန်းအတာႏနဝ်ꩻ ဝွေႏဖေႏပါသွော့ꩻ လူꩻတနံ နဝ်ꩻကိုဖုံႏဟုဲင်း။ မဉ်ႏဖန်းဝွေႏဖေႏပါ ကုသိုလ်ႏအပွန်းအတာႏနဝ်ꩻ လူꩻသီး ခံႏဗာႏသီပူႏဇောႏမု၊ လူꩻသီး လꩻသီမေတ္တာႏ၊ လူꩻသီး လꩻရွုမ်း သီကုသိုလ်ႏတဲင်။ လူꩻတနံသီး ရက်ချာသီ၊ ပူႏဇောႏချာသီ။ လူꩻတနံသီး အီႏရဲဖေႏသီ ဖေꩻရန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဗွိုန်ပီစွဉ်ႏ မွိုးဗွေႏကရက်, ကခွမ်ꩻအပိုအတွိုင်ꩻ။ လူꩻတနံသီး ရဲပါႏကွုးမ်းချာဖေႏ လိုꩻကဖန်းဖေႏဒါႏ ကုသိုလ်ႏအမျသားဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

တောင်ꩻသေꩻ။            ။မဉ်ႏလိုႏဟော်ꩻအလုဲင်းတဲ့ ထွားသွော့ꩻ သုတ်မဟာဝါႏပါဠိတောႏ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ ပါဋလိပုတ္တနဂရမာပန-တယ်ႏထောင်ႏ ဝေင်ꩻပါဋလိပုတ်ခန်ꩻ၊ လိတ်ပွိုဒ်အမုဲင်ꩻ ၁၅၂-၁၅၃ ဖုံႏနောဝ်ꩻနော။

၁၃၈၇-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်သံဆန်ꩻတနီꩻထွူ။ မွူးနီꩻ တနင်ꩻနွေႏ။

          အကွို့ꩻနီ (19.1.2026)

          ဟော်ꩻအီခရာႏ ထင်ႏလမ်းတသာ

            ယသ္မိံ ပဒေသေ ကပ္ပေတိ ဝါသံ ပဏ္ဍိတဇာတိယော။

          ယသ္မိံ ပဒေသေ ကပ္ပေတိ- အုံခန်းအရပ်မုဲင်ꩻကိုတယောဝ်း။ ကလွေꩻအုံစ အရပ်မုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း။ ဝါသံ ပဏ္ဍိတဇာတိယော- အရပ်တသာကို ကလွေꩻအုံစစဒါႏ ပညာႏသျိနဝ်ꩻ။

          သီလဝန္တေတ္ထ ဘောဇေတွာ သညတေ ဗြဟ္မစာရယော။

          ဘောဇေတွာ-  လွူးတဲင်ဗာႏ၊ စာႏဂဗာႏ၊ လွူးဗာႏပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးမုဲင်ꩻ။ သီလဝန္တ- သီႏလကအဝ်ႏဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ သီလငတ်ꩻပါꩻမယ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ သီႏလသွစ်ပါႏမယ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ လွူးဗာႏ, စားဂဗာႏ။ နဝ်ꩻတချက်။

          သညတေ- သညတေမန်းနဝ်ꩻ ကိုယ်နှုတ်စောင့်စည်းမှုတဲ့။ လိုꩻကထိင်ꩻဒါႏ အစူ, လိုꩻကထိင်ႏဒါႏ အခင်ႏ, လိုꩻကထိင်ꩻဒါႏ အဖြောင်း ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားတဲ့ လွူးဗာႏ, စာႏဂဗာႏ။

          လိုꩻကထိင်ꩻ အစူ, အခင်ႏနဝ်ꩻ နေးမုဲင်ꩻ။ ရွို့ꩻဒါႏတဝ်းဝင်ꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။ တွမ်ႏအစူတဲ့ အလယ်ႏတွုပ်ꩻဒါႏတဝ်း ဝင်ꩻ၊ လယ်ႏတွယ်ႏဒါႏတဝ်း ဝင်ꩻ၊ လယ်ႏဒုံႏဒါႏတဝ်း ဝင်ꩻ၊ ဗွုမ်ဒါႏတဝ်းဝင်ꩻ။ တွမ်ႏအခင်ႏတဲ့ လယ်ႏပပ်ꩻဒါႏတဝ်ႏဝင်ꩻ၊ လယ်ႏဆဲမ်ႏဒါႏတဝ်းဝင်ꩻ၊ ရွို့ꩻဒါႏတဝ်းဝင်ꩻ။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ သညတေ။ လိုꩻထိင်ꩻ အစူဒါႏ။ လိုꩻထိင်ꩻ အခင်ႏဒါႏ။

          လိုထိင်ꩻ အဖြောင်းဒါႏ။ ခွန်းတကုဲင်တကီဒါႏတဝ်း ဝင်ꩻ။ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ ခွန်းတကုဲင်တကီထာꩻက။ လိုꩻပညာႏ တအဲဉ်ထောဝ်းသားဖုံႏနဝ်ꩻ သွဉ်အပို နာႏတဝ်းခွေငေါဝ်းဟုဲင်း ခွေဗွုမ်နာꩻကွေး။ နာႏတဝ်းခွေငေါဝ်းဟုဲင်း ခွေချေႏနာꩻကတူႏကွေး။ သွဉ်အပိုဖုံႏနဝ်ꩻ သွဉ်ရွုံꩻရွုံꩻရင်ꩻရင်ꩻ။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻထိင်ꩻတဝ်းအဖြောင်း။

          သညတေ- ထိင်ꩻဗာႏဖြောင်းတဲ့။ သွဉ်အပိုတဲ့ သွဉ်ယဉ်ႏယဉ်ႏကေႏကေႏ။ သွဉ်အမျာꩻတဲ့ သွဉ်ယဉ်ႏယဉ်ႏကေႏကေႏ။ သွဉ်တပဲ့ꩻတဲ့ သွဉ်ယဉ်ႏယဉ်ႏကေႏကေႏ။

          ထွား ဗွေႏဗွန်, ဗွေႏစင်ꩻဖုံႏ။ နီဗွေႏသီး ထွားတေ့ꩻ သွဉ်တပဲ့ꩻတဒါႏတဝ်း။ ပါꩻနဝ်ꩻ ထွဉ်ႏနာꩻထွား နာꩻထွားတဝ်း နာꩻမဲ့ပျောက်နဲ့။ သွဉ်အတပဲ့ꩻနဝ်ꩻ သွဉ်ရွုံꩻထာꩻနဝ်ꩻသနဲ့။ နာꩻမဲ့ပျောက်နဲ့။ ထွဉ်ႏနာꩻထူႏ နာꩻထူႏတဝ်း နာꩻစူပါတဝ်းနဲ့။

          သညတေနဝ်ꩻ အရွုံꩻနေးနဝ်ꩻစားတမွေးတဝ်း။ ဒေါ့ꩻငေါဝ်းတဲ့ အွီႏအွီးနွိုးနွိုး, ယဉ်ႏယဉ်ႏကေႏကေႏ။ ထိင်ꩻဖြောင်း, ထိင်ꩻစူ, ထိင်ꩻခင်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻသညတေ။ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားတဲ့ လွူးတဲင်စာႏဂဗာႏတဲ့။

          ဗြဟ္မစာရယော- အကျင်ꩻမျတ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ ရဟန်ꩻသံဃာႏနဝ်ꩻသနဲ့။ တနေးတဝ်း ပို။ တနေးတဝ်း မာ။ ပို, မာ တအဲဉ်ထောဝ်း။ မာ တအဲဉ်ထောဝ်း။ ဝင်ꩻမူႏ တအဲဉ်ထောဝ်း နဝ်ꩻသနဲ့။

          မဉ်ႏဒေါ့ꩻစွဉ်ႏစွဉ်ႏတဲ့ မာတဲ့အဲဉ်ထောဝ်း။ ဝင်ꩻမူႏတဲ့အဲဉ်ထောဝ်း။ အင်္ဂလိပ်ရိုꩻ Living Together တတောႏလမ်းတဝ်းတဲ့ အုံငီꩻလို့ဝင်ꩻ အင်္ဂလိပ်စိုးဖုံႏနဝ်ꩻအဝ်ႏ။ မန်းခမ်း ခလဲင်ႏတဲ့ အဝ်ႏလဲဉ်းနဝ်ꩻသနဲ့။ တောႏလမ်းတောႏပါႏတဝ်းဒွိုန်း အီႏတောႏလမ်းတောႏပါႏတွော့ꩻ ရွဉ်အဲဉ်ထောဝ်းဒွိုန်းခိန်ႏနဝ်ꩻ အုံငီꩻလဲဉ်း။ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ ဝါႏကျွစ်မꩻ အီႏတောႏလမ်း။ ဝါႏဆိုႏနဝ်ꩻ အုံငီꩻလဲဉ်းသွူဝင်ꩻ။ အဝ်ႏလဲဉ်း တလမ်းချင်ႏ။ နဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ အင်္ဂလိပ်ဟဲ့ꩻ Living Together တဲ့။ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝင်ꩻမူႏဝင်ꩻခိုအရန်းနဝ်ꩻသနဲ့။

          မာအဝ်ႏ နေးနဝ်ꩻတဲ့ တမွေးတဝ်း။ ဝင်ꩻမူႏဝင်ꩻခိုအဝ်ႏ နေးနဝ်ꩻတဲ့ တမွေးတဝ်း။ ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားတဲ့ အဝင်ꩻမူႏ, အဝင်ꩻခိုတဲ့အဲဉ်ထောဝ်း။ အမာ, အဝါတဲ့အဲဉ်ထောဝ်းနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻသညတေ။

          ဗွန်ရာဇဂုရုရိုꩻ

          မဉ်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်း ရာဇဂုရု ဗွန်လွယ်အုဲင်ႏသီးကဒေါ့ꩻနဝ်ꩻ "ခွေသွဉ်းဝုဲင်ႏတွိုႏတွိုႏစွဉ်ႏ နီဗွေႏကထိန်ꩻလꩻလꩻယို"။ နီဗွေႏထိင်ꩻမွေးစွဉ်ႏတဲ့ ဗွန်ရာဇဂုရုဒေါ့ꩻ။ ပေါႏထီႏခွေသွဉ်းတဲ့ လွဉ်ဝုဲင်ႏနဝ်ꩻက ခွေသွဉ်းဝုဲင်ႏတွိုႏတွိုႏစွဉ်ႏ နီဗွေႏတမုဲင်ꩻယို။ အွိုနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ဗြဟ္မစာရယော-တဲ့။ အုဲင်ႏတောႏလမ်း တောႏပါႏတဝ်း၊ ဝင်ꩻမူႏ, ဝင်ꩻခိုငါတဲ့ အဲဉ်ထောဝ်း ပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏထူꩻ, ပုဂ္ဂိုလ်ႏမျတ် နဝ်ꩻသနဲ့။ နေးနဝ်ꩻစားဖုံႏတဲ့ လွူးဗာႏတဲ့, စာႏဂဗာႏတဲ့။

          နဝ်ꩻမꩻ ခမ်ႏလမ်းတသာသာကို ပေါႏနီဗွေႏသီး, နီသွဉ်းသီး လွေꩻအုံသွူတဲ့-

အမုဲင်ꩻ (၁) သီလဝန္တ-              သီႏလငတ်ꩻပါꩻ၊ သီႏလသွစ်ꩻပါꩻ မယ်ꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏ။

အမုဲင်ꩻ (၂) သညတေ-             ထိင်ꩻဖြောင်း, ထိင်ꩻနမ်း, ထိင်ꩻစူ, ထိင်ꩻခင်ႏ ကထိင်ꩻလꩻဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ။

အမုဲင် (၃) ဗြဟ္မစာရယော-       ပို, မာ အဲဉ်ထောဝ်း၊ ပို, ဝါꩻ အဲဉ်ထောဝ်း၊ ဝင်ꩻမူႏ, ဝင်ꩻခိုတဲ့                                                   တအဲဉ်ထောဝ်းပုဂ္ဂိုလ်ႏ။ အွိုပုဂ္ဂိုလ်ႏနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ဖစ်ပင်ꩻ လွူးတဲင်,                                      စာႏဂဗာႏ၊ မာꩻဗာႏ ကုသိုလ်ႏ။

          ဝွေႏဖေႏဗာႏလူꩻသီးအမျ

          မာꩻကုသိုလ်ႏမဉ်ႏထွူနဝ်ꩻ ယာ တတ္ထ ဒေဝတာ အာသုံ- အရပ်နဝ်ꩻနဝ်ꩻ လူꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ။ တာသံ ဒက္ခိဏမာဒိသေ- ကုသိုလ်ႏအပွန်းနဝ်ꩻ ဝွေꩻဖေႏသွော့ꩻ လူꩻနဝ်ꩻဟုဲင်း။ မဉ်ႏဝွေꩻနေးနဝ်ꩻစားနဝ်ꩻ ထွာနေးမုဲင်ꩻ။ တာ ပူဇိတာ ပူဇယန္တိ နံ- ထွာလဲဉ်း နီရက်လူꩻ, နိစ်သက်လူꩻ။ ပေါႏနီပူႏဇောႏလူꩻ, ရက်လူꩻတဲ့ လူꩻရက်ချာနီ, လူꩻပူႏဇောႏချာနီ။

          အပူႏဇောႏချာနီ နေးမုဲင်ꩻ။ တတော နံ အနုကမ္ပန္တိ- နီအန္တရာယ်ႏ ဖေႏနေးကကင်ꩻ အထိင်ꩻဖေႏချာနီ။ ဗွဉ်ပီနုဲင်း မာတာ ပုတ္တံဝ ဩရသံ- အမွိုး ကရက်အပိုအတွိုင်ꩻ။ ဒေဝတာနုကမ္ပိတော ပေါသော- လမ်းဗွေႏသားကခံႏဗာႏ လူꩻတနံသီးရက်, ကခံꩻဗာႏ လူꩻတနံသီး မစနဝ်ꩻ။ သဒါ ဘဒြာနိ ပဿတိ- မော့ꩻတသေႏသေႏ, ထီႏတသေႏသေႏ, ခွဲတသေႏသေႏ အခြွေအခြာႏဖဲ့ꩻ, အချံꩻသာႏသုခဖဲ့ꩻလွုမ်ꩻ။ အွိုနေးနဝ်ꩻ ဟော်ꩻအီခရာႏထင်ႏလမ်းတသာတာႏ ပြန်ႏအအဲဉ်ႏသွတ်ꩻ နဝ်ꩻသနဲ့။

          ငေါဝ်းလင်္ကာႏ

·       အုံလမ်းမုဲင်ꩻယောဝ်း၊ ရပ်မုဲင်ꩻယောဝ်း၊ လိုႏကောဝ်း သေရီးခါꩻ။

·       လမ်းပါႏတသာ၊ ဝေင်ꩻတသာ၊ တယ်ႏထွာ ယံထွန်ꩻကာꩻ။

·       လိုꩻသီးရပ်ရာႏ၊ တနံဒျာႏ၊ သေႏချာႏ အုံရီးခါꩻ။

·       သံဃာႏပင်ꩻဗူႏ၊ ဒဲဉ်သွမ်ꩻလူႏ၊ ခိုမူႏ ကုသိုလ်ႏပွာꩻ။

·       ရွဉ်ဗွာတဲ့လူႏ၊ တခြိုꩻလူႏ၊ နာႏထူႏမျတ်တရာꩻ။

·       ကုသိုလ်ႏဗွန်ယံ၊ ဘုန်ႏကံႏတန်၊ စွန်ꩻထင် ချံꩻသာႏပွာꩻ။

နဝ်ꩻတဲတဲ့ ပါဠိကို တပါတဝ်း။

လိုꩻစွန်ꩻထင်, လိုꩻခြွေကရိုꩻနဝ်ꩻ, ချံꩻသာႏကရိုꩻနဝ်ꩻ အချံꩻသာႏနေးမုဲင်ꩻ။ ကုသိုလ်ႏဗွန် အဝ်ႏတဲ့။ ပေါႏကုသိုလ်ႏအဗွန်အဟုံႏအာတဲ့ ဘုန်ႏကံႏတန်။ ဘုန်ႏကံႏတန်တဲ့ စွန်ꩻထင်။

·       ကုသိုလ်ႏပွန်းဒျာႏ၊ ဖန်းဖေႏဗာႏ၊ လူꩻတာႏ ချံꩻသာႏပွာꩻ။

·       တနံ ဟွိုန်ဟောဝ်၊ ပွေါးကိုဟောဝ်၊ လိုꩻဟောဝ်ꩻ ချံꩻသာႏပွာꩻ။

·       လမ်းဗွေႏဖုံႏယို၊ မတ်အပို၊ လူꩻထို မေတ္တာႏပွာꩻ။

·       ကုသိုလ်ႏဗွေႏယို၊ လူကွုမ်းကို၊ ရန်ႏထို ချံꩻသာႏပွာꩻ။

နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထင်ႏလမ်းတသာ မာꩻကုသိုလ်ႏ၊ ဖစ်ပင်ꩻရဟန်ꩻသံဃာႏ၊ ဖစ်လွဉ် လိုꩻဖြား, လိုꩻတန် စာႏဂဆွုန်ႏ။ အွိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မာꩻပွုံႏ, မာꩻနယ်ꩻ တွမ်ႏ ကုသိုလ်ႏကလꩻအကျိုꩻနဝ်ꩻသနဲ့။

ဗွေႏဆရာႏတောႏစန္ဒာဝရ (စန္ဒာရာမအလိုႏတောႏဗွေကျောင်ꩻ) ထီသိမ်ႏကောင်လောင်း

ပအိုဝ်ႏဓမ္မကထိကသွဉ်တန်ꩻ

ပအိုဝ်ႏဓမ္မကထိကသွဉ်တန်ꩻလိတ်ရဲဉ်ႏ အမုဲင်(၃)

ထင်ႏလမ်းတသာတရာꩻတောႏ